Việt luận

Ngày 27/10/2014, trên Báo điện tử Giáo dục Việt Nam (GDVN) có đăng 1 bài viết của tác giả Xuân Dương với nhan đề ""Tờ rơi" - Vũ khí bôi nhọ đất nước của công an Thành phố Hồ Chí Minh". Sau đó, tiêu đề này được sửa lại thành : ""Tờ rơi" – Vũ khí mới chống tội phạm của công an thành phố Hồ Chí Minh".



Nội dung bài báo đề cập đến việc công an phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh tổ chức phát tờ rơi (bằng tiếng Anh) với mục đích cảnh báo khách du lịch, đặc biệt là người nước ngoài tự bảo vệ tài sản cá nhân nhằm chống lại các tệ nạn xã hội nơi công cộng.
Bài báo chú trọng khá kỹ về nội dung tờ rơi. Đặc biệt, phần cuối, tác giả bài báo còn thể hiện sự so sánh đội ngũ cán bộ lãnh đạo của Công an Tp HCM với cách phân cấp trong Quân độinhằm chứng tỏ một đội ngũ cán bộ lãnh đạo cao cấp (?) Tiếp tác giả đánh giá sự bất lực, yếu kém của đội ngũ CA Tp HCM khi cho rằng với đội ngũ đông đảo như vậy nhưng tình hình tội phạm vẫn diễn biến tồi tệ. Nội dung bài viết như sau:
"So sánh quân hàm và chức vụ công an với bên quân đội, bốn đại tá tương đương bốn sư đoàn trưởng, bốn thiếu tướng tương đương bốn tư lệnh/chính ủy quân đoàn hoặc tư lệnh/chính ủy binh chủng. Giả thiết một quân đoàn gồm 3 sư đoàn thì cấp bậc của lãnh đạo Công an TP.HCM tương đương với cấp chỉ huy 16 sư đoàn chính quy!
Với đội ngũ lãnh đạo cao cấp như thế, bên dưới là một lực lượng hùng hậu gồm công an phường, quận, thành phố, cảnh sát cơ động, cảnh sát trật tự, cảnh sát giao thông, các đội săn bắt cướp và còn một trung đoàn cơ động (khoảng 600 chiến sĩ) từ Bộ Công an chi viện, vậy tại sao tình hình vẫn tồi tệ, không được cải thiện?"

Thứ nhất, tác giả bài báo không hiểu những khái niệm cơ bản về phân cấp trong LLVT, vì thế, sự so sánh như vậy là ấu trĩ và hoàn toàn khập khiễng. Một cách hiểu đơn giản nhất, đối với những thành phố có vị trí đặc biệt quan trọng, có tầm ảnh hưởng lớn về chính trị, kinh tế, văn hoá và xã hội như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh thì cán bộ lãnh đạo trong LLVT luôn có số lượng đông hơn và cấp hàm cao hơn những tỉnh, thành khác.

Thứ hai, việc phát tờ rơi là công an phường Phạm Ngũ Lão triển khai. Đặc điểm của phường Phạm Ngũ Lão là địa bàn có nhiều khách du lịch người nước ngoài tạm trú. Do đó, hoạt động của tội phạm khu vực này có nhiều diễn biến phức tạp hơn các khu vực khác. Việc phát tờ rơi của một phường (có thể) là triển khai thử nghiệm, chưa phải là chủ trương chung của công an thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, tác giả cố tình không nhắc đến bản chất của vấn đề mà cố tình xuyên tạc cho rằng đó là sự yếu kém chung của công an thành phố Hồ Chí Minh. Như vậy, ở đây có thể quy tác giả bài viết về hành vi vi phạm theo điều 258 của Bộ luật hình sự.

Một minh chứng cho vấn đề "triển khai thử nghiệm" có thể thấy qua trường hợp Công an thành phố Thanh Hoá thử nghiệm quăng lưới chặn bắt người vi phạm giao thông, chống đua xe là thử nghiệm của một đơn vị cấp huyện, chưa phải là chủ trương chung của cơ quan công an cấp tỉnh. Do đó, không thể nói đây là phương pháp mà công an tỉnh Thanh Hoá đưa ra.

Thứ ba, như nhiều báo chí khác đã đưa tin, vấn đề phát tờ rơi, hoặc cảnh báo cho người dân, khách du lịch đã được nhiều quốc gia triển khai. Ngay tại Việt Nam, cơ quan công an cấp phường xã cũng thường xuyên thông báo cho người dân về các thủ đoạn tội phạm, in ấn các biển cảnh báo tại các tụ điểm đông người, công cộng hoặc tại các cơ sở kinh doanh để người dân có thể chủ động phòng tránh, đối phó với các loại tội phạm. Như vậy, việc phát tờ rơi nhằm cảnh báo đối với khách du lịch là việc hoàn toàn nên làm. Qua đó, giúp nâng cao nhận thức trong khách du lịch về những hình thức tội phạm mà họ dễ gặp phải để chủ động xử lý khi có tình huống xảy ra.

Vì vậy, việc làm của Công an phường Phạm Ngũ Lão là việc làm đáng hoan nghênh, chứ không phải là đáng lo ngại hay bôi xấu thực trạng xã hội mà nhà báo cố tình xuyên tạc. Có chăng, vấn đề sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh trong "tờ rơi" có thể chưa chuẩn theo văn phạm và cần phải điều chỉnh cho phù hợp hơn.
Vai trò của nhà báo khi lên tiếng cần phải công tâm, giữ được sự ngay thẳng trong bài viết của mình. Đáng tiếc rằng tác giả Xuân Dương và ban biên tập GDVN không tôn trọng những nguyên tắc cơ bản nhất trong đạo đức của người làm báo. Trong bài viết của mình, với thái độ hằn học, tác giả đã cố tình lợi dụng tự do báo chí, tự do ngôn luận để suy diễn, xuyên tạc, bôi đen hình ảnh của lực lượng CAND thành phố Hồ Chí Minh. Đây là hành vi cần lên án và có biện pháp xử lý thích đáng làm gương cho những trường hợp khác.

Để có được sự tôn trọng của độc giả, ngoài sự khách quan, trung thực trong phản ánh sự việc, người cầm bút cần phải có những phông nền kiến thức nhất định về vấn đề mà mình viết. Khi viết về vấn đề cụ thể, ngoài tổng hợp, phân tích những kiến thức xung quanh vụ việc...
Hơn ai hết, bản thân mỗi nhà báo cần phải xác định trách nhiệm định hướng dư luận xã hội của chính mình, cũng như cơ quan báo chí nơi nhà báo đang công tác. Do vậy rất cần có sự thận trọng trong việc đánh giá những tác động của bài báo đối với dư luận xã hội; tuyệt đối tránh những cảm xúc cá nhân làm ảnh hưởng tới định hướng của bài báo, dễ dẫn đến những sai lầm đáng tiếc trong vụ việc nêu trên.
Củ Hành

Báo Tiền Phong ngày 19/10/2014 có đăng bài viết "Gặp các bộ óc siêu việt nhất hành tinh" của tác giả Việt Hùng, trong đó có một thông tin đáng buồn đối với giới khoa học Việt Nam nói riêng và người Việt nói chung. Đó là: Trong tổng số 600 nhà khoa học trẻ đến từ 80 nước trên khắp thế giới được mời tham dự Hội nghị các nhà khoa học đoạt giải Nobel lần thứ 64 tại Lindau, CHLB Đức, không có nhà khoa học nào đến từ Việt Nam hoặc mang quốc tịch Việt Nam. Trong khi đó các nước nghèo hơn ta, thậm chí chưa bao giờ thấy họ có thành tích trong các giải thi Olympic quốc tế các môn khoa học cơ bản như toán, lý, hóa, sinh… như Việt Nam lại hiện diện ở nơi đây.
Thông tin này được nhiều người trong đó có cả những người làm trong ngành giáo dục & đào tạo chia sẻ trên mạng xã hội với một thái độ chế giễu như thường lệ. Do đó, thiết nghĩ cần có một cái nhìn đúng đắn hơn về vấn đề này.


Không góp mặt chưa hẳn là do dở
Trước hết, cần phải nói rõ hơn thông tin về buổi gặp mặt này cũng như những người tham dự. Hội nghị Lindau, tổ chức lần đầu năm 1951, là nơi tập hợp các nhà khoa học, nhà kinh tế từng đoạt giải thưởng Nobel đến để nói chuyện, giao lưu với nhau và với các nhà khoa học trẻ. Các hội nghị tổ chức hàng năm theo từng lĩnh vực khoa học (Hóa học, Vật lý, Sinh lý học y khoa) và kinh tế (khoảng 2 - 3 năm / lần bắt đầu từ năm 2004). Như năm nay, có 2 hội nghị được tổ chức: Hội nghị về Sinh lý học & y khoa mà tác giả Việt Hùng đề cập trong bài viết, từ 29/6 - 4/7/2014 và Hội nghị về khoa học Kinh tế từ 19 - 23/8/2014. Để trở thành khách mời của hội nghị, các nhà khoa học trẻ phải đăng ký tại trang web của tổ chức và trải qua nhiều bước tuyển chọn sau đó. Một số tiêu chí cơ bản mà tổ chức này yêu cầu đối với các ứng viên là:
- Phải có những thành tích xuất sắc hay huy chương trong lĩnh vực khoa học của mình (You can account for excellent achievements, appraisements, and merits in your scientific career).
- Không quá 35 tuổi (You are not older than 35 years of age).
- Không có việc làm ổn định - tức là nhân sự chính thức trong thời hạn lâu dài đối với một đơn vị, công ty nào đó (You do not have a permanent professional working position.).

Tất nhiên, còn những điều kiện khác nữa nhưng tôi sẽ đề cập sau.
Như vậy, vấn đề ở đây không hoàn toàn là chuyện "thành tựu giáo dục của Việt Nam" hay chuyện ban tổ chức "có vấn đề" gì đó với các nhà khoa học trẻ của Việt Nam hay không. Đây là một hội nghị về lĩnh vực sinh lý học và y khoa nên các nhà khoa học trẻ được đề cập ở đây là những người nghiên cứu trong lĩnh vực này. Để trả lời cho câu hỏi vì sao không có người Việt Nam nào tham dự thì phải xem xét đến những điều sau:

1 - Có bao nhiêu người nghiên cứu trẻ của Việt Nam đạt 3 yêu cầu cơ bản kia của ban tổ chức? Thật khó mà tìm nhà nghiên cứu nào ở Việt Nam, dưới 35 tuổi mà chưa có công việc ổn định, phải không?
2 - Có bao nhiêu nhà khoa học trẻ của Việt Nam hội đủ 3 điều kiện cơ bản trên mà biết đến tổ chức này hay có hứng thú / sự tự tin / thời gian / điều kiện tài chính,... để đăng ký tham gia?
3 - Giả sử có một vài người có đủ 2 điều trên và tham gia đăng ký tham gia thì đâu phải họ nghiễm nhiên vượt qua được các vòng tuyển chọn tiếp theo để lọt vào số 600 người được tham gia?
4 - Thực trạng đúng như tác giả suy nghĩ là "hầu hết các học sinh Việt Nam ngày nay, cho dù học ở trong hay ngoài nước, đều học các ngành “thời thượng” để dễ xin việc sau này, rất ít người muốn làm nghiên cứu khoa học"?

Chính trong bài viết, tác giả cũng đã nói rằng "các nước nghèo hơn ta, thậm chí chưa bao giờ thấy họ có thành tích trong các giải thi Olympic quốc tế các môn khoa học cơ bản như toán, lý, hóa, sinh… như Việt Nam lại hiện diện ở nơi đây" và "Việt Nam là một trong số ít các quốc gia đang phát triển trên thế giới đấu tranh rất hiệu quả với căn bệnh HIV/AIDS". Tức là trình độ thực sự của nền khoa học / giáo dục nước nhà không phải được phản ánh trực tiếp, rõ ràng bởi sự có mặt hay không có mặt của các nhà khoa học trẻ Việt Nam.

Tính phi khoa học của nhiều người Việt...
Rất nhiều người Việt Nam, khi vớ được một thông tin không sáng sủa mấy về tình hình gì đó của đất nước, là y như rằng họ hể hả trì triết, mỉa mai như thể bà già chồng bẳn tính bắt được quả tang cô con dâu ăn vụng vậy. Họ đâu có biết rằng khi họ thể hiện thái độ đáng xấu hổ đó ra cũng chính là họ khoe ra sự thiếu hiểu biết, thiếu khoa học của mình (nhưng lại thích "phán" về khoa học!).

Tôi lấy một ví dụ là một nhận xét dưới đây cho một bài đăng trên facebook về đề tài này, được nhiều người hưởng ứng (Like):

Tại sao tôi nói họ thiếu khoa học ư? Là bởi vì họ chỉ cho những gì tồn tại trong bộ não của họ (tức nhận thức của họ) là chân lý, còn lại những thứ họ không hiểu, họ thấy lạ lẫm,... thì đều là trò hề đối với họ. Đó là một tinh thần thiếu khoa học, dĩ nhiên, kéo theo thiếu hiểu biết.

Chuyện về cái băng-rôn này đã "gây xôn xao dư luận (mạng ảo)" từ cách đây 1 năm (dịp 20/11/2013) và được một số báo mạng đăng tải. Điều buồn cười là một số tờ báo mới hôm trước đăng bài giới thiệu câu ngạn ngữ này, bữa sau lại đăng bài "xôn xao". Ví dụ: trang Báo Mới ngày 12/11/2013 đăng bài "40 câu danh ngôn hay về thầy cô cho báo tường ngày 20/11", trong đó có nhắc đến câu "Thầy giáo là đường tinh, học sinh là đường đã lọc" được cho là một câu ngạn ngữ Ba Tư nhưng đến 20/11/2013 lại "Băng rôn mừng 20/11 khó hiểu gây xôn xao Facebook" (!!!). Tôi nghĩ những người làm băng-rôn này cũng dựa chính vào thông tin của các báo mạng đăng tải vì họ thấy đó là một câu ngạn ngữ lạ, ấn tượng. Vậy là sự thiếu khoa học, thiếu hiểu biết truyền từ báo chí sang người đọc, được đưa vào thực tế, rồi lại truyền lên trên báo chí và các mạng xã hội, ngạo nghễ leo lên "tường nhà" (Facebook) và trong các câu chuyện châm biếm của không ít người đứng trong hàng ngũ "tinh hoa" của xã hội! Nói tóm lại là tự đem nhau ra làm trò cười cho thiên hạ!

Tuy nhiên, theo sách Bộ sưu tập các châm ngôn, tục ngữ trong tiếng Ba Tư và Hindu (A Collection of Proberbs And Proverbial Phrases, in the Persian and Hindoostanee Languages) của Thomas Roebuck, Horace Hayman Wilson (1894) thì câu ngạn ngữ "Thầy giáo là đường tinh, học sinh là đường đã lọc" là của người Hindu. Nguyên văn tiếng Anh là: The master was but Goor (molasses) the disciple is sugar. Trong sách cũng còn nhiều câu tục ngữ liên quan đến "đường", cho thấy rằng đây là một món quen thuộc trong ẩm thực của người Ba Tư và Hindu.

Gook - mật đường

và tính phi khoa học của đài truyền hình quốc gia Việt Nam
Sự thiếu "khoa học tính" của rất đông người Việt có thể có nguồn gốc từ những nét văn hóa làng xã nhưng ngày nay lại được các "lều báo", báo mạng vô tình cổ vũ, khuếch trương. Đáng ngại hơn nữa, mới đây đài truyền hình quốc gia VTV cũng tham gia vào "thị trường ngu hóa nhân dân" này bằng chương trình "Chuyển động 24h" (CĐ24h), một chương trình đang manh nha trở thành một kênh truyền hình riêng với tiêu chí "cạnh tranh với các báo mạng về những thông tin trên mạng xã hội được người dân quan tâm nhất". Truyền đạt thông tin một cách khoa học, hiểu biết, có trách nhiệm là phải thẩm định nguồn gốc, sự chính xác của thông tin, bên cạnh đó còn phải đánh giá những tác động của thông tin đối với cộng đồng. Những điều đó không thể có được bằng cách làm tin chộp giựt (chưa nói đến việc xào nấu, bịa đặt,..) của báo mạng trước giờ và của CĐ24h ngày nay. Và thực tế đã chỉ ra nhiều trường hợp CĐ24h đã đưa những thông tin không chính xác mà nếu có dịp tôi sẽ đề cập trong các bài viết khác.

Ngay cả việc "đâm đầu" vào cái phân khúc thị trường bát nháo và nhung nhúc báo mạng của VTV cũng thể hiện một sự thiếu khoa học, thiếu lương tri làm báo. Ai thường xuyên theo dõi "báo mạng" cũng biết họ nổi tiếng về những thông tin "lá cải" như "cướp - hiếp -giết", tức là đó chính là những điều mà "người dân quan tâm nhất" trên mạng. Một đài truyền hình quốc gia mà đặt ra "tiêu chí" cạnh tranh "lá cải" với thể loại rác thông tin như thế thì có khác chi một tiểu thư cành vàng lá ngọc "kém miếng khó chịu" về khoản khoe thân với mấy cô gái đứng đường? Vậy nếu "người dân quan tâm nhất" đến việc "bán thân" đó của VTV thì CĐ24h sẽ đưa tin kiểu gì?

Một hệ quả nho nhỏ của việc "cạnh tranh với báo mạng"

"Khoa học tính" của người Việt

Người Việt mình không phải là không thích nghiên cứu khoa học nhưng phạm vi nghiên cứu thường nằm trong những lĩnh vực thiết thực của môi trường sản xuất, làm việc hàng ngày chứ không ở tầm "cao siêu" như các nhà khoa học ở các nước phát triển. Điều này có nguyên nhân của nó, như là đặc tính của nền văn minh lúa nước (định canh định cư, không có nhu cầu chinh phục thiên nhiên nhiều), thiếu nền tảng học thuyết khoa học,... Nói nôm na là người Việt thiên về nghiên cứu cải tiến, gần gũi thực tiễn với đặc thù riêng và cũng có nhiều thành công. Ngay trong lĩnh vực y khoa, cũng có nhiều bác sỹ, nhà phát minh Việt và gốc Việt nổi danh thế giới về sáng tạo như Hồ Đắc Di (chuyên nghiên cứu về phẫu thuật), Tôn Thất Tùng (nổi danh với "phương pháp mổ gan khô" hay "phương pháp Tôn Thất Tùng), Đặng Văn Ngữ (chuyên về sốt rét - ký sinh trùng, chế tạo thành công Penicillin tại chiến khu Việt Bắc), Trần Đông A (được kỷ lục Guiness ghi danh sau khi mổ tách thành công cặp song sinh dính liền Việt - Đức), Nguyễn Thị Ngọc Phượng (nhiều công trình nghiên cứu về sức khỏe sinh sản, phụ nữ và trẻ em), Bùi Minh Đức (phương pháp mổ tai nội soi), Nguyễn Hữu Xương (phát minh máy quang tuyến mang tên ông - "Xuong’s X-Ray Machine”) ... Nhiều chuyên ngành y khoa của Việt Nam hiện nay được đánh giá là "ngang tầm thế giới" như: vi phẫu thuật, phẫu thuật cấy ghép,... mà chi phí thì rẻ hơn nhiều các nước trong khu vực. Hay như mới đây, một khoa học trẻ người Việt Nam, anh Lê Viết Quốc (32 tuổi) được tạp chí MIT Technology Review, một trong những tạp chí công nghệ lâu đời nhất nước Mỹ, bình chọn vào danh sách 35 nhà sáng tạo hàng đầu thế giới dưới 35 tuổi của năm 2014.

Tất nhiên, để vươn lên một tầm cao mới, nền khoa học còn cần rất nhiều sự thay đổi tích cực đến từ nhiều phía như sự phát triển của kinh tế (đặc biệt trong ngành công nghệ sản xuất và kỹ thuật chế tạo, CNTT), quy chế quản lý, môi trường nghiên cứu, sự hòa nhập với nền khoa học quốc tế,... Đó là một chặng đường dài, dài như quá trình đẩy lùi sự phi khoa học trong tư duy của số đông người Việt, miếng mồi béo bở của những kẻ kinh doanh rác rưởi thông tin. Dẫu là lâu dài nhưng nếu mỗi người chịu khó suy nghĩ một cách có trách nhiệm khi tiếp nhận thông tin thì mọi việc lại khá là đơn giản. Lấy ví dụ như trong trường hợp "hội nghị Lindau" này, tác giả bài báo và những vị độc giả, nhất là các vị lãnh đạo, quản lý trong ngành giáo dục - đào tạo, khoa học kỹ thuật,... chịu khó tìm hiểu đến nơi đến chốn sẽ thấy rằng có rất nhiều điều có ích hơn là chỉ ngồi "buồn bã" hay mỉa mai. Chẳng hạn, theo quy định của hội này, nếu ứng viên nào cảm thấy đủ 3 điều kiện cơ bản thì liên hệ với các đối tác của hội tại nước mình để đăng ký (bước 2). Hiện tại, trong danh sách các đối tác nghiên cứu khoa học tự nhiên của hội trên toàn cầu hiện nay dường như chưa có tên một cơ quan, tổ chức nào của Việt Nam cả. Với vị trí của mình, các vị có thể giới thiệu, đề xuất cho các cơ quan khoa học, các trường ĐH hay Viện nghiên cứu tìm cách kết giao với tổ chức này, để từ đó hình thành cầu nối giữa các nhà khoa học trẻ Việt Nam với giới hàn lâm quốc tế. Khoa học, xét cho cùng, cũng đơn giản là nỗ lực giải mã các hiện tượng làm mình trăn trở mà thôi.
-----------
© Nguyễn Thanh Tùng

Ngô Di Lân là một chàng trai Việt kiều ở Bắc Âu khá nổi bật trong giới trẻ Việt với nhiều thành tích trong học hành và hoạt động xã hội. Gần đây Lân càng được biết đến nhiều hơn ("gây sốt" - theo ngôn ngữ lều báo) sau khi có một "thư ngỏ" gửi bộ trưởng giáo dục Việt Nam, đăng tải trên Vnexpress. Trong bài viết, Lân bày tỏ sự quan ngại về cách thức giáo dục của Việt Nam so với phương pháp giáo dục của Phương Tây, trong đó nhấn mạnh về "tư duy phê phán" (critical thinking). Nội dung thể hiện trong bài viết thì không hề có gì mới lạ nhưng cũng rất đáng khuyến khích và khen ngợi đối với một thanh niên rất trẻ như Lân. Tuy vậy, đối với các "lều báo", những gì Lân nói có vẻ như đã được coi là "chân lý" nên thay vì thực hiện chức năng phản biện của báo chí nhất là đối với những thông tin mình đăng tải thì họ chẳng làm được gì ngoài việc ăn theo sự kiện, như vẫn thường làm đối với mọi sự kiện, kiểu như: Gặp 9x điển trai gây 'sốt' với bức thư gửi Bộ trưởng giáo dục. Điều này có vẻ như trái ngược với cái gọi là "tư duy phê phán" mà họ đang ca ngợi.

Để giúp đỡ lều báo hiểu thế nào là thực hiện "tư duy phê phán", chúng tôi xin giới thiệu một phần bài viết "Về Cái Sự Trăn Trở Của Sinh Viên Ngô Di Lân" của ĐBQH kiêm blogger Hoàng Hữu Phước ngay dưới đây. Bài viết của ông Hoàng Hữu Phước có thể chưa hẳn là chuẩn mực về một số vấn đề (như đặt nặng vấn đề chính trị, nghi ngờ về sự liên quan giữa đám chống cộng hải ngoại với bài viết của Ngô Di Lân bên cạnh lối trình bày rối rắm đặc trưng của ông) nhưng về cơ bản ông đã có những giải đáp thích hợp về các vấn đề Ngô Di Lân đặt ra. Các bạn có thể đọc nguyên bài tại đây: http://hhphuoc.blog.com/?p=318#


... Theo sự thật lịch sử thì những cái mà cháu cho là rất hay về giáo dục của Âu Tây đã luôn ưu việt, luôn tiến triển, luôn phát triển, và luôn tốt từ nhiều trăm năm nay chứ không phải đợi cháu qua “bển” du học rồi mới “phát hiện”, mừng quá cởi truồng chạy bay ra ngòai đường hét toáng lên “Eureka! Eureka!” như nhà toán học kiêm nhà vật lý học kiêm kỹ sư cơ khí kiêm nhà phát minh kiêm nhà thiên văn học Hy Lạp Archimedes của những năm 200 trước Công Nguyên. Rất nhiều người Việt Nam du học và tất nhiên họ biết thế nào là cái hay của nền giáo dục ở Âu Mỹ. Ở Việt Nam Cộng Hòa (là "nước" mà chưa chắc cha mẹ cháu đã được sinh ra tại đó), thiên hạ hàng hàng lớp lớp du học (ở Mỹ và Anh là chủ yếu) và trở thành các nhà quản lý quốc gia, các giảng sư đại học, các giáo sư trung học, v.v., tập trung nhiều nhất ở Sài Gòn, tức là nơi mà nay là Thành phố Hồ Chí Minh. Thế mà chẳng ai trong số họ từng ra sức truyền bá cái hay ho đó để đòi áp dụng tại Việt Nam Cộng Hòa cả. Phải chăng những nội các dưới quyền Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, đứa bầy tôi cúc cung tận tụy của Mỹ, lại muốn chống Mỹ nên đã ra sức chống lại các cải cách giáo dục theo hướng Mỹ hóa? Sự thật là: họ biết cái ưu thế của người Việt và muốn duy trì phát huy cái ưu thế đó. Ta vốn là người Việt duy nhất biết những sự thật về có hay không có cái gọi là “đa đảng” của Việt Nam Cộng Hòa [3] nên nay Ta tiết lộ luôn cho cháu và những cháu du học sinh hay chuẩn (bị) du học sinh rõ thế mạnh ấy, tức điều đơn giản kiểu quả trứng của Columbus mà chưa người Việt nào trên thế gian này từng nghĩ đến, đó là: người Việt mạnh về suy nghĩ tường tận, thấu đáo, chi tiết rất sâu và rất sắc; còn người Âu Mỹ mạnh về nhận biết và xử lý trên quy mô rất bao quát và rất nhanh. Hai thế mạnh khác nhau nhất thiết cần đến hai phương pháp học tập khác nhau. Kiểu đề thi trắc nghiệm mà đem áp dụng ở Việt Nam thì chỉ là tai họa vì người Việt không có khả năng thiên phú để học thật rộng cộng với thi thật tốc độ ở bậc tiểu học và trung học. Kiểu đề thi viết lập luận dông dài sâu sắc ngập tràn ý tứ mà đem áp dụng ở Mỹ thì chỉ là tai họa vì người Mỹ chỉ phải rèn cho có khả năng này ở bậc thạc sĩ trở lên mà thôi. Đây là lý do vì sao du học sinh Việt Nam luôn học giỏi hơn thiên hạ vì nhờ kiểu học ở Việt Nam họ đã tôi luyện và trau giồi biến khả năng tự nhiên của dân tộc tính trở thành siêu tuyệt ngay từ tiểu học và trung học, thích ứng với các yêu cầu của bậc thạc sĩ và tiến sĩ, tức là cái kỹ năng mà học sinh-sinh viên Âu Mỹ chưa hề có ở bậc tiểu học và trung học. Làm gì có chuyện “nhờ học bên Tây với phương pháp Tây mà học sinh Việt trở nên giỏi giang ở lớp cao cấp” mà tưởng bở! Đây cũng là lý do vì sao cách nay 20 năm, Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã phải yêu cầu Bộ Giáo Dục Mỹ phải cải cách thi cử, gia tăng phần viết sau khi phải mãi đích thân đứng phát phần thường hoài cho toàn học sinh gốc Việt, dẫn đến các thay đổi sâu sắc ngay trong các kỳ TOEFL trên thế giới vốn trước đó chỉ tập trung cho nghe và nói. Khi cháu ca cẩm về kiểu giáo dục ở Việt Nam và ra vẻ như Chính phủ Việt Nam là thủ phạm đã làm cho nền giáo dục Việt Nam trì trệ, Ta cần cho cháu biết một sự thật khác là trong khi Nhà Nước Việt Nam luôn đầu tư lớn vào giáo dục, luôn tha thiết hiện đại hóa giáo dục, luôn nổ lực khuyến khích cải cách giáo dục theo gương các cường quốc Âu Tây, thì chính Ta mới là người đơn độc lẻ loi muốn duy trì cái “thế mạnh đặc trưng ưu việt” của người Việt chẳng hạn qua việc Ta phủ nhận giá trị của cách ra đề thi trắc nghiệm và khinh miệt gọi nó là cách ra đề của những trường học biếng lười, kém cỏi, và không năng lực; cũng như Ta khai sinh định đề “muốn giỏi tiếng Anh (tức ngoại ngữ), trước hết phải thật giỏi tiếng Việt” từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước để các sinh viên của Ta lấy đó làm kim chỉ nam, và để ta đả phá kiểu phát ngôn hoàn toàn sai của những kẻ không biết gì và chẳng có trình độ đủ cao về tiếng Anh luôn mồm rêu rao rằng muốn giỏi tiếng Anh phải học từ lúc lên năm lên sáu, v.v.[4]

Ngô Di Lân

Nói đến sự thật về cái sai ngây ngô kém cỏi của cháu, Ta xin nêu năm vấn đề sau:

1- Cháu nói tầm bậy tầm bạ về Khổng Giáo vì cháu chỉ là sinh viên đại học và chưa biết thế nào là trình độ còn rất thấp của một cử nhân [5] trong khi cháu vẫn còn xa mới đến ngày đội mão nhận bằng cử nhân. Khi học leo được đến bậc thạc sĩ thí dụ về ngành kinh doanh quốc tế, rất có thể cháu mới sẽ được biết rằng Việt Nam và tất cả các siêu cường kinh tế Âu Mỹ đều có chung một quan điểm kinh doanh về “nhập gia tùy tục”. Bất kỳ du khách Âu Mỹ nào đến thăm các đền thờ Hồi Giáo đều không dám mang giày dép bước vào. Bất kỳ người đàn ông nào trên thế giới đến các điểm công cộng như sân bay, bến cảng các nước Hồi giáo đều không dám ngồi vào các băng ghế, vì đó là nơi dành riêng cho phụ nữ là giới mà đàn ông Hồi giáo cực kỳ tôn kính tôn trọng tôn vinh. Bất kỳ doanh nhân Âu Mỹ nào đến thị trường khổng lồ Trung Quốc đều phải học, biết, và phải thực hiện các việc như “quà cáp”, “lì xì”, “Mianzi”, “Guanxi”, quỳ lạy khấu đầu, chọn cho mình một tên tiếng Hoa thay vì dịch nghĩa tên tiếng Anh của mình, và … Confucianism tức Đạo Khổng để biết thế mạnh kinh doanh của đối tác Trung Quốc là từ đâu để theo đó mà đáp ứng để tồn tại trong cạnh tranh, thậm chí Confucianism tồn tại luôn trong hoạt động kinh doanh của siêu cường Nhật Bản và Hàn Quốc. Là một chú nhóc chưa học xong đại học, cháu đừng ngu dại mở miệng nói bất kỳ điều gì mang tính công kích những điều vĩ đại thuộc trí tuệ miên viễn của nhân loại. Cháu đã sai vì ở Việt Nam, Ta là người duy nhất dám nói (trong phần tự giới thiệu chính kiến trên các trang xã hội như LinkedIn) rằng Ta theo khuynh hướng chính trị cộng sản chủ nghĩa thiên Khổng, thậm chí còn viết blog rằng giá như Đảng Cộng Sản Việt Nam trọng Khổng thì đất nước đã tốt hơn – nghĩa là ta biết sức mạnh tinh thần khủng khiếp của tư tưởng Khổng giáo và tiếc ở Việt Nam nó đã trở thành quá khứ. Cháu thấy đó, ở một xứ sở có tự do ngôn luận tuyệt vời chính danh chính đạo chính đáng như Việt Nam thì ý kiến cá nhân của Ta là của thiểu số nhưng vẫn được nêu lên bình thường và được tôn trọng.

2- Cháu nói tầm bậy tầm bạ về tư duy phê phán và về sách giáo khoa. Cháu chỉ cần đọc bài Ta viết về các vị Thầy Cô của Ta (như Cô Trương Tuyết Anh [6]) sẽ hiểu cái tư duy phê phán của Ta ở đại học năm 1977 cao vời vợi và bùng nổ hơn hỏa sơn như thế nào dưới sự ủng hộ của các nhà giáo tài hoa đó. Nhà Nước Việt Nam không ngăn cản tư duy phê phán (xin nhấn mạnh: năm 1977 là thời gian mới thống nhất đất nước, không là thời gian của cái gọi là “mở cửa”, vậy mà Ta đã được đánh giá cao về các bùng nổ ấy). Như Ta đã nói trong nhiều bài viết khác [7], chính những nhà-giáo-không-thích-hợp-với-nghề-giáo đã làm cho chất lượng giáo dục không ra làm sao cả vì họ không có trình độ cao như Cô Trương Tuyết Anh của Ta, không dám bùng nổ như Ta, không dám có tư-duy-phê-phán-trong-giáo-dục-và-sư-phạm như Ta và các nhà giáo chân chính khác, và do đó không có cái tinh thần trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp như Ta và các nhà giáo chân chính khác. Những kẻ không thích hợp như thế luôn đổ lỗi cho đồng lương thù lao thấp. Còn bọn chống chế độ thì luôn đổ lỗi cho Nhà Nước. Cháu hãy đọc hết mấy bài viết của Ta ở http://hoanghuuphuocteachers.blog.com để biết rằng đối tượng cháu nên gởi lời khuyên về giáo dục không phải là Ông Bộ Trưởng Giáo Dục, và hãy tự hỏi rằng liệu cháu khi học “thành tài” ở nước ngoài có dám tình nguyện về Việt Nam làm nhà giáo, chấp nhận đồng lương ít ỏi, dành tất cả cho sự nghiệp giáo dục của nước Việt Nam hay không. Nếu không dám, thì cháu lại ngu đến độ nghĩ rằng cháu có quyền nói về lĩnh vực giáo dục à? Hay là cháu giống như bọn con nít [8] sẵn sàng làm ngành giáo dục chỉ trong trường hợp được thỉnh về làm Bộ trưởng Giáo dục để vinh thân phì gia cho xứng với bằng cấp hải ngoại của cháu? Khi đã không thể có một lý tưởng cỏn con hay tâm huyết tí tẹo nào về giáo dục, cháu đừng làm trò cười cho thiên hạ với những trăn trở của cháu nữa.

3- Cháu nói tầm bậy tầm bạ về Steve Jobs vì cháu lẫn lộn giữa chính sách giáo dục quốc gia với quyết định thuần túy cá nhân của bất kỳ ai muốn quyết định con đường sự nghiệp riêng của mình. Steve Jobs quyết định, và Steve Jobs thành công. Hàng trăm triệu người Mỹ khác quyết định, và hàng trăm triệu người Mỹ ấy thất bại. Chỉ khi nào có hàng trăm triệu người Mỹ thành công như Bill Gates và hàng trăm triệu người Mỹ khác thành công y như Steve Jobs, cháu mới có thể quy chụp rằng đó là nhờ vào nền giáo dục Mỹ. Nhờ sao được mà nhờ đối với kẻ như Bill Gates đã từ bỏ con đường đại học? Nếu cháu cũng từ bỏ việc học đại học thì hãy nói đến tinh thần tự do của cháu và cái tinh túy giáo dục của Âu Mỹ – nhưng hãy nhớ rằng ngay cả khi cháu quá khôn để không theo Bill Gates và chỉ dám nêu tên Steve Jobs thì kiểu lập luận của cháu chỉ dẫn đến nội hàm rằng cái tinh túy giáo dục của Âu Mỹ là…đừng đi học làm gì!

4- Cháu nói tầm bậy tầm bạ về Trung Quốc vì việc họ có cái “thế kỷ ô nhục” gì đó là chuyện của họ, và chỉ có kẻ ngu mới la toáng lên rằng Trung Quốc nó có cái thế kỷ ô nhục như thế nên Việt Nam phải học mà tránh cái thế kỷ ô nhục ấy. Mỹ có cái chiến bại ô nhục ở Việt Nam thì đó là chuyện của họ, và chỉ có kẻ đần mới la toáng lên rằng Mỹ nó có cái chiến bại ô nhục như thế nên Việt Nam phải học mà tránh cái chiến bại ô nhục ấy. Đừng nên lập luận chuyện đại sự vì nó đòi hỏi (a) thuật hùng biện, (b) kiến thức, (c) tri thức, (d) kinh nghiệm sống, (e) sự khôn ngoan, (f) sự tinh thông tâm lý và phân tâm, và (g) nền tảng vững chãi của hành trạng tư duy nghiêm túc. Cháu chưa có bất kỳ thành tố nào trong bảy thành tố phải có này của nhà biện thuyết. Ta đã nhờ may mắn mà có những thành tố này từ nhỏ nhờ làm lãnh đạo lớp liên tục tử năm đầu tiên bậc tiểu học, nhưng ta vì “khiêm nhường nội tại”[9] mà chờ đến khi gần 60 mới bắt đầu “phát biểu chính kiến”về giáo dục[10] , và ta ngạc nhiên khi cháu chả có gì sất mà lại cả gan lập luận với lãnh đạo nhà nước kiểu nhơi lại đồ phế thải của kẻ cùng đinh mạt hạng thất học ở hải ngoại.

5- Cháu nói tầm bậy tầm bạ để tự tôn vinh cháu: đây là chân lý, là sự thật toát lên từ bài viết trăn qua trở lại trên giường của cháu. Nhiều người thân trong gia đình Ta ở Mỹ, nhiều người tốt (người Mỹ gốc Việt) mà Ta quen bên Mỹ, và nhiều phụ nữ người yêu của Ta mà số phận đã đưa họ rời xa Việt Nam, đều nói với Ta rằng hãy cho thân nhân nhỏ tuổi qua Mỹ du học vì giáo dục tốt lắm, ai qua “bển” học cũng giỏi cả. Ta luôn hỏi họ một câu, và tất nhiên tất cả đều không trả lời được. Câu hỏi của Ta là: xin hãy cho Ta những cái tên người Việt nào học ở Mỹ đã trở thành danh nhân, vĩ nhân. Không bất kỳ ai cho Ta được ngay cả một cái tên. Song, Ta lại cho họ một cái tên: Trần Chung Ngọc. Cháu hãy hỏi Ông Google sẽ biết vị tiến sĩ Trần Chung Ngọc ấy đã là gì ở Việt Nam Cộng Hòa, đã là gì ở Mỹ, đã là gì ở Singapore, v.v. Và con người lớn lao này trong hàng ngàn bài viết blog của mình đã luôn bảo vệ Việt Nam, chưa bao giờ lên tiếng phê phán hệ thống giáo dục Việt Nam, chẳng bao giờ chê bai chính phủ cộng sản Việt Nam. Cháu là một sinh viên, chưa biết có lấy được bằng cử nhân không, chưa biết có sức học lên thạc sĩ không, chưa biết có lấy được cái bằng tiến sĩ hay không, và suy ra, cháu hoàn toàn không có đủ trình độ tri thức, kinh nghiệm sống, kinh nghiệm làm việc, kinh nghiệm nghiên cứu, để có quyền cho bất kỳ lời khuyên nào về giáo dục của đất nước Việt Nam với giọng điệu kẻ cả mà nghe ra thì rất quen thuộc, cứ như của loài nhai lại từ bã ọe ra của bọn chống Cộng, và cứ như để thế giới biết hai điều rằng (1) Chính phủ Việt Nam dỡ ẹc nên một nhóc tì học chưa đến nơi đến chốn cũng phải ra tay dạy cho Chính phủ ấy biết thế nào là giáo dục, và rằng (2) tôi, Ngô Di Lân, là ngôi sao sáng vì đang đi du học mà đã có khả năng dạy một Chính phủ về chính sách giáo dục, ca ngợi Âu Mỹ để bảo đảm lấy điểm cao từ nay cho đến lúc tốt nghiệp.

Lời khuyên của Ta dành cho cháu là hãy cố gắng ngậm miệng lại, dành thời gian nghiên cứu học thuật thâm sâu để tận dụng năng lực trời sinh dành cho đa số người Việt để mà có cái thâm thúy trong cạnh tranh học tập với lớp để luôn đứng đầu lớp; và hãy cố gắng ghi nhớ một điều rằng ngay cả khi cháu có mười hai bằng cấp tiến sĩ thì cháu vẫn là con số zero to tướng với mọi người, vì rằng dự một khóa gì đó ở Liên Hợp Quốc, đứng chụp hình trước tòa nhà Liên Hợp Quốc, thì có ra chi, so với người có khả năng trở thành vị đại sứ Việt Nam đứng uy nghi dõng dạc đường bệ trong tòa nhà Liên Hợp Quốc để đanh thép và hùng biện với nắm đấm vung lên bảo vệ thành công danh dự Việt Nam, quyền lợi Việt Nam, chính phủ Việt Nam, chính sách Việt Nam, đập tan nát bất kỳ sự xúc xiểm xúc phạm xảo biện nào của bất kỳ đại siêu cường nào đối với Việt Nam. Hãy ngậm miệng lại và dành thêm hai mươi nhăm năm để trở thành con người như vậy cho đất nước này. Còn đi ra nước ngoài học rồi khen ngợi cái hay của người thì chỉ giống như tất cả mọi người nghèo hèn ở tất cả các nước nghèo khổ đói khát khi nhìn thấy cái hotdog hay hamburger rồi nước bọt nhểu xuống ướt cả cằm và ngực áo mà thôi. Trước cháu đã có vô số người đi du học và đã biết quá rõ về cái hay, cái đẹp của hệ thống giáo dục ở các nơi đó rồi. Còn nếu cháu biết mình sẽ vì kiếm job mà xin nhập quốc tịch nước ngoài thì bây giờ đừng lên mặt dạy Chính phủ Việt Nam điều cũ rích nữa vì cháu sẽ đâu được xem là người Việt [11] và e là người nước ngoài có học thức cao hơn cháu sẽ đánh giá thấp về cháu.

Nếu bức thư trăn trở đó là do chính cháu viết chứ không phải do một tên chống Cộng hèn hạ nào mớm ý cho, thì cháu hãy viết lại nguyên văn bằng tiếng Anh rồi gởi lại cho Ta để Ta sẽ cho cháu biết cháu cần phải học lại tiếng Anh như thế nào để có thể với lên bằng được Ta, để Ta tin là cháu sẽ có bằng cử nhân và sẽ đủ giỏi để kiếm được một giốp (job) ở hải ngoại, và nhờ vậy may ra với lên được cái bằng cấp giống như của danh nhân Trần Chung Ngọc, để rồi chính phủ Singapore cũng sẽ mời cháu làm cố vấn như họ đã từng mời danh nhân Trần Chung Ngọc vậy.

Hãy làm cho toàn thế giới biết rõ rằng nhờ có cái gốc Việt vững chãi và cái gốc gia đình vững chãi mà cháu đã phát huy được cái sở trường dân tộc tính, tiến ra hải ngoại tiếp thu cao nhất học thuật nước ngoài để đứng trên đầu của họ để họ biết lễ độ trước cháu và trước Việt Nam.

Còn la toáng lên để thế giới biết cháu lớn lên từ một đất nước có nền giáo dục chả ra chi, trong một gia đình yếu (do không có học vấn để cung cấp thông tin đúng, thông tin đủ, thông tin sâu, thông tin sắc về thế mạnh người Việt), dẫn đến nghi vấn về những lỗ khuyết tri thức nhận thức nơi cháu – vì những gì thu nhận được lúc tuổi còn thơ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hình thành nhân cách và bản lĩnh sau này của một con người – thì e đó là việc làm của kẻ đại ngu, cháu ạ...
(Xem tiếp tại đây: http://hhphuoc.blog.com/?p=318#)