Việt luận

Đó là câu nói dân gian về nghề báo, đúng hơn là một "bộ phận không nhỏ" những người hành nghề báo chí, truyền thông. Còn có một câu tương tự nữa là "nhà văn nói láo, nhà báo nói điêu". Chẳng rõ những câu cửa miệng này có từ bao giờ, nhưng chắc chắn một điều là có từ rất lâu rồi, chí ít là cách đây mười mấy năm, khi tôi còn là sinh viên, làm CTV cho 1 tờ báo của giới HSSV, đã nghe đến nó. Hồi đấy thì cũng chỉ nghĩ đây là câu nói do kẻ nào thù ghét nghề báo, đơm điều đặt chuyện ra thôi, vì bản thân mình lúc đó cũng dính tí nghề báo mà có thấy "nói láo ngậm tiền" được đâu. Nhưng dần dà theo năm tháng, nhất là khi báo mạng bùng nổ thì tôi nhận ra, người ta nói thế ... còn nhẹ! Ví dụ như cái bài viết này của Petrotimes: "Cây xanh thủ đô lại được "DLV" mang ra làm cái cớ!". (http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache%3Ahttp%3A%2F%2Fcache.nevkontakte.com%2Fproxy.html#!go/http%3A%2F%2Fpetrotimes.vn%2Fnews%2Fvn%2Fdam-luan-doi-thoai%2Fcay-xanh-thu-do-lai-bi-dlv-mang-ra-lam-cai-co.html) (*)



Trong một bài viết ngắn, chưa tới 500 từ, nhưng các phóng viên (không (dám) ghi rõ tên tác giả mà chỉ để là "nhóm phóng viên (tổng hợp)"), đã đưa ra một loạt thông tin bịa đặt. Ngay trong câu đầu tiên, họ viết: "Sau vụ ngăn cản thân nhân các liệt sỹ Gạc Ma tưởng niệm ở tượng đài Lý Thái Tổ thì một lần nữa, nhóm DLV (có thể gọi là dư luận viên) lại lợi dụng vấn đề mà người dân đang quan tâm để phục vụ cho mục đích của mình.".

Về vấn đề "DLV ngăn cản tưởng niệm" thì tôi cũng đã nói rõ trong 2 bài viết: Các bài báo về "dư luận viên": "kền kền" và "một nửa sự thật"! và "Báo GDVN và bài viết "không thể chấp nhận được!". Thế nhưng bài báo của Petrotimes không những cố tình nhai lại luận điệu sai lệch đó mà còn bổ sung thêm một thông tin xuyên tạc là: "ngăn cản thân nhân các liệt sỹ Gạc Ma". Ô hay, thân nhân liệt sỹ nào thế? Petrotimes có thể vui lòng cho biết được không?

Tiếp theo các tác giả khẳng định: "Theo ghi nhận, những người này mặc áo có dòng chữ "DLV", đây cũng là những người đã tụ tập tại tượng đài Lý Thái Tổ ngăn cản việc đặt vòng hoa tưởng niệm các chiến sỹ hy sinh trong vụ đánh chiếm đảo Gạc Ma vào đầu tháng 3 vừa qua.". Các tác giả "ghi nhận" (tức có mặt tại hiện trường và chứng kiến?) nhưng trong cả loạt ảnh của bài báo, không hề có một tấm ảnh nào về "những người mặc áo "DLV"". Thật ra những người mặc áo "DLV" này, nhờ ơn moi móc đổi trắng thay đen của các vị "lều báo", đã tỉnh ra rồi, nên họ "di ... ái" vào việc "ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng" để bị chửi oan nữa. Dù rằng, họ biết tỏng tòng tong về cái vụ "xuống đường khóc cây" này từ trước khi nó diễn ra rồi. Thay vào đó, những "gương mặt thân quen" mà các vị tác giả gọi là "DLV" ấy lại toàn là những người được các vị ca ngợi là "người yêu nước" trong các bài báo trước mà thôi! Có vẻ như các phóng viên máy lạnh này không hề có một chút ý thức gì về những gì mình viết, không phân biệt được nổi các đối tượng mà mình nhắm tới. Phải chăng đó là triệu chứng quáng gà của một "bộ phận không nhỏ" người làm truyền thông hiện nay?

Một lời kêu gọi của "những người yêu nước" (trong mắt lều báo) trên Facebook.

Được biết tổng biên tập của trang Petrotimes, một tờ báo ngành dầu khí, là một vị đeo hàm đại tá ngành công an - an ninh. Do đó, thật là lạ khi mà tờ báo lại có những bài viết, những phóng viên không thể phân biệt được "địch", được "ta" như vậy. Điều này làm tôi nhớ lại bài viết "An ninh kiểu này không khéo thì bán cả nước!" ngay trên blog này. Vả lại, trong bối cảnh các tập đoàn, công ty nhà nước phải thực hiện tái cơ cấu, tập trung vào những ngành cốt lõi của mình, việc một tờ báo ngành chạy đua theo trào lưu giật gân, câu khách, viết gấp, viết vội, viết không cần kiểm chứng, nghĩ suy,... như vậy, phải chăng là đang làm sai chức năng của mình? Hy vọng các vị lãnh đạo tờ báo sẽ sớm biết cách khắc phục.
-------
(*)  Có lẽ do nhận được nhiều phản ứng từ bạn đọc, Petrotimes đã lẳng lặng gỡ bỏ bài viết này. Các bạn có thể xem bản đã được chỉnh sửa lần 1 trong link webcache: http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache%3Ahttp%3A%2F%2Fcache.nevkontakte.com%2Fproxy.html#!go/http%3A%2F%2Fpetrotimes.vn%2Fnews%2Fvn%2Fdam-luan-doi-thoai%2Fcay-xanh-thu-do-lai-bi-dlv-mang-ra-lam-cai-co.html.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ NHỮNG "CON TẮC KÈ" QUA MẮT "LỀU BÁO": Từ "người yêu nước" thành "DLV" trong vòng 2 tuần lễ!

Trong sự xuống cấp đáng báo động của nền tảng đạo đức xã hội ngày nay, cá nhân tôi luôn cho rằng có sự "đóng góp" đáng kể của hai lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng con người: giáo dục và báo chí - truyền thông. Báo điện tử Giáo dục Việt Nam (GDVN) thuộc Hiệp hội các Trường đại học, cao đẳng Việt Nam vinh dự thay lại có "chân" trong cả hai mảng này. Có lẽ để tương xứng với cái thế "hai hàng" đặc biệt của mình, trang báo này có vẻ như ngày càng nỗ lực để trở thành kẻ phá hoại (sự thật) nhiều gấp đôi những tờ báo biến chất khác. "Thành tích" mới nhất của họ là tiếp tục xuyên tạc về sự kiện ngày 14/3/2015 tại tượng đài Lý Thái Tổ, Hà Nội, tất nhiên, với "liều lượng" táo bạo, mạnh mẽ hơn hẳn những bài báo trước đó, bằng một thứ ngôn từ mà chỉ có mang danh "giáo dục" mới có thể đưa lên mặt báo được! Đấy là tôi đang đề cập đến bài báo "Hành động của những kẻ vong ân bội nghĩa" của tác giả Xuân Dương (đăng lúc 14:17 ngày 18/03/2015) và đã chỉnh sửa thành "Một hành động không thể chấp nhận được!" sau khi bị nhiều độc giả phản ánh.

GDVN đăng tải trên tài khoản facebook của họ.

1. Trong bài viết trước, tôi đã nói về "một nửa sự thật" trong các bài báo mô tả "dư luận viên" như những kẻ "cản trở người yêu nước", trong đó các bạn có thể thấy được bức tranh toàn cảnh về sự kiện này, cũng như chân dung của "những người yêu nước", do đó không đề cập lại ở đây. Trong các bài báo trước, dù các tác giả có cố tình đưa ra "một nửa sự thật" thì họ vẫn còn biết giấu đi cái "đuôi": họ không nói họ biết gì về các thông tin, hình ảnh liên quan trên mạng. Còn phóng viên Xuân Dương của báo GDVN thì khác, không ngần ngại khoe rằng mình đã tìm hiểu để biết "trên Internet tràn ngập hình ảnh rất phản cảm ghi lại một đám thanh niên, cả nam cả nữ ăn nói hùng hổ, chỉ tay giơ biểu ngữ ngăn cản một số người được nói là đi thắp hương tưởng niệm.". Không những thế anh (chị) ta còn "soi" đến các cá nhân trong nhóm mặc áo DLV đủ để xúc phạm họ từ hình thể bên ngoài: "người con gái vênh váo ở nhiều góc chụp, từ bàn tay chĩa lên và cái miệng chua ngoa đang lý sự" đến mỉa mai tư cách con người "thấy đó không phải là những kẻ vô học, không phải là những kẻ ăn đói mặc rách". Thật ra, đó chính là thủ thuật "quy nạp" của tác giả này, từ hình ảnh một cá nhân để biến thành ấn tượng đối với cả một tập thể người mặc áo DLV trong tâm trí người đọc. Phải chăng tác giả nghĩ mình có sứ mệnh "giáo dục" người đọc về hình tượng DLV như vậy? Và tất nhiên, trong cả bài dài say sưa lên án những người mặc áo DLV, như các phóng viên khác, tác giả Xuân Dương cũng lờ tịt đi việc cung cấp đến các độc giả khả kính của mình hình ảnh "những người yêu nước", "đối trọng" của "những người mặc áo DLV" trong sự kiện này. Có cảm giác rằng tác giả Xuân Dương, và các vị phóng viên có bài viết tương tự, đã đứng trong hàng ngũ "những người yêu nước" tại tượng đài Lý Thái Tổ và Bờ Hồ trong ngày 14/3 đó, nên chỉ có thể nhìn thấy từ một phía và "ngại nói về bản thân"!

"Những người yêu nước" của lều báo!

Không dừng lại ở việc tìm cách bôi nhọ hình ảnh những người thanh niên mặc áo DLV, tác giả Xuân Dương còn tự tiện quy chụp (hoặc cố ý hướng người đọc đến suy nghĩ) rằng họ "được sự hậu thuẫn từ các tổ chức phản động, từ bộ máy tuyên truyền bên kia biên giới để cố tình bóp méo lịch sử". Trong khi đó, chính ông Chung, giám đốc CA Hà Nội, cũng chỉ phát biểu rằng họ “không thuộc quản lý của Công an và Ban tuyên giáo thành ủy” chứ chẳng đưa ra một thông tin, đánh giá nào khác đối với những thanh niên này. Phải chăng hiện nay một số báo chí, phóng viên tự cho mình cái quyền phán xét tất cả, hơn cả vị quan tòa nghiêm khắc nhất khi mà không cần đến các thủ tục điều tra, tố tụng? Là một người đã "nghiền ngẫm" trên internet những "tràn ngập hình ảnh" về các DLV thì ắt hẳn tác giả cũng thừa biết kẻ nào mới thực sự đáng được coi là "được sự hậu thuẫn từ các tổ chức phản động, từ bộ máy tuyên truyền bên kia biên giới để cố tình bóp méo lịch sử". Các DLV tự phát tồn tại chính là bởi vì cần phải chống lại những kẻ "được sự hậu thuẫn từ các tổ chức phản động, từ bộ máy tuyên truyền bên kia biên giới để cố tình bóp méo lịch sử". Ấy vậy mà tác giả không ngại ngần đổi trắng thay đen, đem cái mũ "phản động" chụp ngược lại cho những người "chống phản động". Làm một việc như thế thì chỉ có 2 lý do: hoặc tác giả có mưu đồ đen tối riêng, hoặc khả năng nhận thức của tác giả có vấn đề. Thực sự thì rất đáng quan ngại khi những con người với những "tố chất" như thế lại được chấp nhận ở nơi tự xưng là "giáo dục Việt Nam".

Gia đình, người thân, bạn bè của tác giả và những người duyệt đăng bài viết sẽ nghĩ gì? Họ có cảm thấy xấu hổ vì đã sinh ra những đứa con không hiểu được những điều đơn giản như vậy? Ngôi trường mà họ đã theo học nghĩ gì khi đào tạo nên những kẻ không biết đâu là phải là trái, là trắng là đen để gián tiếp cổ vũ cho những kẻ phá hoại đất nước và vùi dập những người có ý nguyện tốt đẹp như vậy? Đơn vị chủ quản của họ nghĩ gì khi để một tờ báo mang danh "giáo dục Việt Nam" đăng một bài viết lệch lạc, ấu trĩ như vậy?
Mở ngoặc: Khúc này xin lỗi phải "đạo văn" của tác giả Xuân Dương mới diễn tả hết được sự bức bối trong lòng!

2. Với cách viết báo như vậy, không lạ gì khi đã có rất nhiều độc giả gọi điện, góp ý kiến (nhất là trên facebook của báo) phản ánh. Nhưng qua những trao đổi giữa hai bên, chúng ta có thể hiểu vấn đề rằng khi một bài báo tệ hại chường mặt trên tờ báo thì nguyên nhân không chỉ nằm ở khả năng của người viết.

Ông Đào Ngọc Tước, phó tổng biên tập báo GDVN, khi được phản hồi từ người đọc thì cho rằng "tôi thì tôi chưa biết đúng sai thế nào" nhưng "quyết định sửa lại một phần nội dung cho nhẹ nhàng hơn". Lạ kì thật, một người làm báo, phó tổng biên tập, "chưa biết đúng sai thế nào" nhưng lại rất mau mắn sửa lại bài viết. Phải chăng làm báo kiểu GDVN thì không cần phải kiểm duyệt, xác minh nội dung trước? Nếu đã biên tập, biết bài báo có những ngôn từ không phù hợp thì tại sao lại không chỉnh sửa mà đến khi bị độc giả phản ứng lại vội vàng âm thầm chỉnh sửa? Ông Tước nói "chúng tôi phải tin vào một vị lãnh đạo, như vậy, đã nói rồi", "phải tin vào cơ quan chức năng" nhưng thử hỏi "vị lãnh đạo" ấy có nói câu nào giống như bài viết này đã quy chụp ngoại trừ việc ông ấy xác nhận là những người mặc áo DLV đó không thuộc sự quản lý của cơ quan nhà nước? Hay làm báo là có quyền "nhét chữ" vào mồm người khác, kể cả các vị lãnh đạo? Ông Tước lại nói "tài liệu trên mạng chỉ có thể làm tài liệu tham khảo thôi, chứ không thể làm tài liệu để chúng tôi sử dụng được". Thế thì tờ báo này dựa vào đâu để mô tả, tô vẽ những người thanh niên này là "vênh váo", "chua ngoa", "thấy đó không phải là những kẻ vô học, không phải là những kẻ ăn đói mặc rách"? Ông Tước tiếp tục cho rằng "nếu như thông tin từ phía cơ quan hữu quan, của người có trách nhiệm nói rằng đó là dư luận viên của nhà nước thì chúng tôi lại phải khác chứ", "nếu bây giờ có kết luận các bạn ấy là chuẩn thì chúng tôi sẵn sàng (sửa lỗi)",... Thật là nực cười cho lý lẽ của tờ báo này! Họ lên án, quy chụp người khác là "vong ơn bội nghĩa", là "phản động",.. chỉ bởi vì những người này không thuộc cơ quan nhà nước quản lý. Và theo lý của họ thì nếu những người thanh niên này, vẫn với những hành động như thế, nhưng có "tư cách pháp nhân" là "người của nhà nước" thì là "chuẩn", tức sẽ lại là những người "nhân nghĩa ngời ngời", "yêu nước hừng hực"!? Một kiểu tiêu chuẩn kép, thượng đội hạ đạp! Cao quý thay các vị làm báo và giáo dục!

Phó TBT báo GDVN trả lời phản ánh của bạn đọc.

Xem những gì mà trang facebook của báo GDVN trả lời phản ảnh của bạn đọc thì còn đáng ngao ngán hơn. Họ thừa nhận rằng họ biết về "một số đối tượng xấu lợi dụng tưởng niệm phía bên kia, người lớn biết cả đấy, có biện pháp đấu tranh cả đấy", tức là thừa hiểu đâu mới là kẻ "được sự hậu thuẫn từ các tổ chức phản động, từ bộ máy tuyên truyền bên kia biên giới để cố tình bóp méo lịch sử" nhưng vẫn khăng khăng "bài báo không viết sai bất kỳ chi tiết nào" (tức nhóm DLV có thể là "phản động", là "vong ơn bội nghĩa", là "ít nhất là ra trước tòa án dư luận", là nỗi xấu hổ của gia đình, bè bạn, nhà trường,..), đồng thời nhất định đổ mọi lỗi lầm lên đầu những bạn trẻ ấy bằng một cách giảng giải rất "giáo dục"!

Thêm một kẻ té nước theo mưa!

Như nhiều lần đã khẳng định, tôi không tán thành cách hành động của các bạn trẻ mặc áo DLV nhưng tôi tôn trọng tinh thần chống cái sai trái của họ. Sự nhiệt huyết của tuổi trẻ trước những cảnh chướng tai gai mắt nhưng không được sự hướng dẫn đúng mức của người lớn, người có trách nhiệm, dù sao cũng đáng thương hơn đáng giận. Điều cần làm là hướng dẫn, dìu dắt họ đi đúng quỹ đạo của luật pháp chứ không phải tìm cách vùi dập họ. Còn những kẻ núp sau tấm màn che đạo đức, lợi dụng con chữ (biết chữ mà không biết nghĩa) để mà bôi đen tẩy trắng, bẻ cong sự thật quả là đáng lên án, đáng căm hận. Đáng buồn thay báo GDVN và một số tờ báo ăn theo sự kiện này lại lựa chọn con đường đó./.
--------
Phụ lục:
1. Một số trao đổi giữa báo GDVN với bạn đọc trên facebook.


2. Nguyên văn bài viết Hành động của những kẻ vong ơn bội nghĩa!"

HÀNH ĐỘNG CỦA NHỮNG KẺ VONG ÂN BỘI NGHĨA!
(Xuân Dương)

Ngày 14/3/2015, kỷ niệm 27 năm lính Trung Quốc xả súng sát hại 64 chiến sĩ công binh hải quân nhân dân của chúng ta, chiếm đoạt đá Gạc Ma.

Một số người dân Thủ đô Hà Nội đã tập trung trước khu vực tượng đài Vua Lý Thái Tổ và tượng đài Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh (bên Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội) để dâng hương tưởng nhớ các chiến sỹ đã hy sinh anh dũng trong trận chiến không cân sức chống giặc ngoại xâm ngày 14/3/1988. Trong trận chiến này, 64 chiến sĩ công binh hải quân đã anh dũng hy sinh bảo về biển đảo thân yêu của tổ quốc.

Không khó để tìm thấy các hình ảnh dã man của binh lính Trung Quốc khi chúng nã pháo vào các chiến sĩ hải quân Việt Nam tay không kết vòng tròn bảo vệ lá cờ tổ quốc trên đá Gạc Ma.

Hoạt động tưởng niệm này đã bị một số thanh niên ngăn cản. Nhóm thanh niên này tự xưng là “dư luận viên”, trên áo của họ có logo với dòng chữ “Đấu tranh chống luận điệu xuyên tạc”?

Sự kiện này ngay lập tức được báo chí nước ngoài đăng tải với những bình luận không chính xác, thiếu khách quan và đầy toan tính như đổ lỗi cho cơ quan chức năng của chúng ta đứng sau nhóm thanh niên này.

Để làm rõ vấn đề, Giám đốc Công an Hà Nội, Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung đã có ý kiến trao đổi cùng báo chí. Theo tướng Chung “Chúng tôi luôn tôn trọng hành vi, hoạt động của người dân có lòng yêu nước với tất cả các sự kiện, đặc biệt liên quan đến chủ quyền lãnh thổ và tưởng nhớ những anh hùng liệt sĩ, những người đã tham gia bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của đất nước...”, “nhóm người trên không thuộc quản lý của Công an thành phố và Ban tuyên giáo”.

Dâng hương tưởng nhớ anh linh các liệt sĩ hy sinh vì tổ quốc là việc làm truyền thống của người Việt, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Những ngày này, bên kia biên giới, bộ máy tuyên truyền khổng lồ của Trung Quốc không ngớt khoe khoang “chiến công” đánh chiếm Gạc Ma, không ngớt xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ hình ảnh người chiến sĩ hải quân nhân dân Việt Nam. Dùng pháo và đại liên bắn vào các chiến sĩ công binh hải quân tay không đứng bảo vệ đảo đá là hành động hèn nhát mà chỉ những kẻ dã man mới làm như vậy.

Tri ân các liệt sĩ không phải chỉ là bằng lời nói mà còn phải bằng những việc làm cụ thể: dâng hương tưởng niệm các liệt sĩ ở Hà Nội, xây khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma ở Nha Trang - Khánh Hòa; hay như gần đây, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã chỉ đạo tỉnh ngành Y tế Nghệ An bố trí công việc cho con một liệt sĩ hy sinh trong trận chiến Gạc Ma 1988 là những việc làm được Đảng và Nhà nước tôn trọng, khuyến khích, được nhân dân hết lòng ủng hộ.

Vậy thì những kẻ tự xưng là “dư luận viên” ấy, chúng là ai và nhân danh cái gì?

Chỉ từ hôm qua đến nay, trên Internet tràn ngập hình ảnh rất phản cảm ghi lại một đám thanh niên, cả nam cả nữ ăn nói hùng hổ, chỉ tay giơ biểu ngữ ngăn cản một số người được nói là đi thắp hương tưởng niệm. Trong số ấy, có hình ảnh người con gái vênh váo ở nhiều góc chụp, từ bàn tay chĩa lên và cái miệng chua ngoa đang lý sự ấy để thấy đó không phải là những kẻ vô học, không phải là những kẻ ăn đói mặc rách.

Sự khẳng định của Tướng Chung là rất rõ ràng, chúng “không thuộc quản lý của Công an và Ban tuyên giáo thành ủy”.

Vậy phải chăng chúng được sự hậu thuẫn từ các tổ chức phản động, từ bộ máy tuyên truyền bên kia biên giới để cố tình bóp méo lịch sử?

Không khó để tìm trong tàng thư của công an những người này là ai, sống ở đâu bởi vì hình ảnh của chúng là rất rõ ràng.

Gia đình, người thân, bạn bè của những kẻ ngăn cản buổi lễ dâng hương tưởng niệm này sẽ nghĩ gì? Họ có cảm thấy xấu hổ vì đã sinh ra những đứa con không hiểu đạo lý như vậy? Ngôi trường mà chúng đang theo học nghĩ gì khi đào tạo nên những kẻ không biết đâu là tổ quốc, dân tộc đâu là nối giáo cho giặc như vậy?

Nên nhớ, dâng hương tưởng niệm các liệt sĩ hy sinh vì tổ quốc hoàn toàn khác với những hành động bạo loạn, đập phá như đã từng xảy ra khi Trung Quốc đưa giàn khoan thăm dò dầu khí vào vùng đặc quyền kinh tế của nước ta. Đảng, nhà nước và đặc biệt là lực lượng thực thi pháp luật như công an, kiểm sát, tòa án đã có hành động kịp thời, trừng trị thích đáng những kẻ gây bạo loạn, giữ gìn kỷ cương, phép nước.

Thiết nghĩ Công an thành phố Hà Nội cần phải huy động lực lượng, cần phải tìm ngay những kẻ gây rối tại buổi lễ tưởng niệm, dù là hành động tự phát song không thể không có kẻ tổ chức, nhất là có thể còn có những thế lực đứng sau nhóm người này. Cần phải đưa chúng, ít nhất là ra trước tòa án dư luận để những kẻ ngông cuồng đang đi ngược lại quyền lợi quốc gia, dân tộc, đi ngược lại đạo lý làm người nhận thức được hành động của chúng cũng là tội lỗi.

Việc nhanh chóng tìm ra nhóm người này không phải là để an ủi vong linh các liệt sĩ đã ngã xuống cho nước Việt, cho người Việt có cuộc sống hôm nay mà là lời xin lỗi của những người đang sống gửi tới vong linh các liệt sĩ vì đã không dạy bảo lớp người trẻ tuổi đến nơi đến chốn, để có những kẻ dám xúc phạm đến cả những điều thiêng liêng nhất trong đạo lý dân tộc.

Nhóm người này không phải là hình ảnh đại diện cho thế hệ trẻ của đất nước, nhưng không thể để “con sâu làm rầu nồi canh”, không thể để dư luận xã hội bức xúc vì việc làm của một nhóm người như vậy.

Người viết có một tâm nguyện, rằng bất kỳ ai đã ngã xuống trong cuộc chiến chống ngoại xâm, bảo vệ từng tấc đất cha ông để lại đều phải được tôn trọng, nên có nơi thờ cúng để mọi người có thể dâng hương tưởng niệm.

Như ý kiến của Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung “Công an thành phố đang tổ chức xác minh và khi có kết quả sẽ thông tin tới báo chí” [1]. Người viết mong muốn bạn đọc, nhất là bạn đọc trẻ tại Hà Nội góp phần giúp Công an sớm vạch mặt, chỉ tên những kẻ đã tổ chức gây rối tại buổi lễ tượng niệm liệt sĩ Gạc Ma vừa qua bằng cách tìm hiểu tên tuổi, nơi cư trú của nhóm người này.

Xin mượn bài viết thay một nén nhang tạ lỗi trước anh linh các liệt sĩ vì hành động vô lễ mà những kẻ thiếu hiểu biết đã gây nên.

Nếu ai thường đọc các trang web trong hệ thống DLV.VN (trước đây là các trang doi-mat.vn, leubao.vn), chắc không lạ gì chuyện từ nhiều năm nay có những phần tử lợi dụng việc biểu tình chống Trung Quốc để gây rối xã hội, mà sâu xa hơn là làm chống phá hệ thống chính trị Việt Nam. Sau một thời gian, "lực lượng" này ngày một manh động, lì lợm, tụ tập đủ các loại người "không phải dạng vừa đâu" (mà đáng lo ngại là lôi kéo cả trẻ em) để hoạt động dưới những cái tên như No-U, "dân oan",.. và cả một số cơ sở tôn giáo. Họ thường xuyên lợi dụng các ngày có các sự kiện liên quan đến hành động bá quyền của Trung Quốc trong quá khứ để tụ tập gây rối giữa lòng thủ đô, mà hôm 14/3 vừa qua là một ngày như thế. Mà theo quy luật của cuộc sống, ở đâu có sự xấu xa, tất sẽ có thiện lương trỗi dậy. Nhiều người dân, đặc biệt là các bạn trẻ, vì không thể chịu nổi sự rác rưởi hoành hành giữa thủ đô nên đã tự nguyện cùng nhau để ngăn cản điều đó. Còn vì sao có tên gọi "Dư luận viên" thì các bạn có thể tham khảo tại đây: https://www.facebook.com/DLVVN/app_190322544333196. Mở ngoặc: Hệ thống trang web dlv.vn không có mối quan hệ về tổ chức, phương hướng hành động,.. với các nhân vật trong bài viết này.


Trước hết, mời các bạn xem qua một đoạn clip về sự kiện ngày 14/3 tại Hà Nội trước khi đi đến chủ đề chính của bài viết này.

Post by Dư Luận Viên.

Ba ngày sau sự kiện trên, ngày 17/03/2015, tại cuộc giao ban của Thành ủy Hà Nội chiều nay 17.3, một số tờ báo đã có chất vấn quanh sự kiện này với thiếu tướng Nguyễn Đức Chung, Giám đốc công an Hà Nội, và khởi đầu với bài đăng trên trang Vnexpress với bài viết "Công an Hà Nội xác minh nhóm người ngăn cản việc tưởng niệm liệt sĩ Gạc Ma" của tác giả Võ Hải. Nội dung bài viết dường như chỉ nhắm đến một mục đích: những người mặc áo DLV đã "ngăn cản hoạt động của một số người dân (yêu nước), tưởng niệm các liệt sĩ hy sinh khi bảo vệ chủ quyền đất nước". Qua đó, rõ ràng chủ đích hướng người đọc vào suy nghĩ những người mặc áo có chữ "DLV" này là những kẻ "cản trở người yêu nước", từ đó suy diễn thành những kẻ chống nước!


Bất kể ai khi tìm hiểu sơ qua các hình ảnh, clip trên mạng cũng có thể thấy rằng ở đây, trong sự kiện này, không chỉ có "một nhóm người mặc áo in dòng chữ "DLV"" mà còn có một nhóm người nữa, được tổ chức bài bản, cùng đeo băng đỏ trên đầu và các băng-rôn chống Trung Quốc, "bè lũ nào đã ép 64 liệt sĩ làm bia đỡ đạn Tàu tại Trường Sa?" và thậm chí cả "Đả đảo Nông Đức Mạnh bán nước" (sic)...

"Những người yêu nước"!?

Như vậy, bất cứ người bình thường nào cũng có thể thấy ở đây, rõ ràng có sự giằng co, chống đối giữa hai nhóm người có tổ chức. Ấy vậy mà không hiểu sao, nhóm người thứ hai kể trên, lại được phóng viên lờ tịt đi mà gọi chung chung là "những người yêu nước"!?

Tại sao các phóng viên không hỏi ông Chung về cái nhóm người thứ hai này mà lại dám mặc định rằng họ là "những người yêu nước", "người dân tưởng niệm liệt sỹ"?

Tại sao tất cả các bài báo trên Vnexpress, Thanh Niên, Tuổi Trẻ,... về nội dung này lại không có những hình ảnh của "những người yêu nước", "người dân tưởng niệm liệt sỹ" như dưới đây?

"Bè lũ nào?"

Chiêu bài "sư oan"

Tay xác nách mang, "dân oan" ép cả trẻ con đi hành nghề "yêu nước"

Trương Văn Dũng, gã "Chí Phèo" của No-U thể hiện "lòng yêu nước"

Cháu bé mếu máo vì bị ép theo những trò bỉ ổi của người lớn.

Phải chăng đó là cách làm việc dối trá, dựa trên "một nửa sự thật" của các phóng viên, tờ báo này?
Họ làm vậy nhằm mục đích gì? Bởi thiếu hiểu biết, câu "viu", hay do được "đặt hàng" bởi kẻ nào đó, chẳng hạn là những kẻ đứng đằng sau cái nhóm thứ 2 kia?

Qua đấy chúng ta có thể thấy, mọi chuyện trên đời sẽ dễ dàng đổi trắng thay đen thế nào khi qua "bàn tay phù thủy" của những kẻ phóng viên, những kẻ làm truyền thông thiếu đạo đức, hay chí ít là thiếu hiểu biết.

Bên lề một chút là trong sự kiện này, thực tế không chỉ có hai nhóm kể trên mà còn có 2 nhóm nữa: nhóm thanh niên tập nhảy ở tượng đài (không mặc đồng phục DLV - dù chúng ta có thể ngầm hiểu họ cùng nhóm với nhóm mặc áo DLV) và nhóm các cựu chiến binh chiến tranh biên giới phía Bắc.
Và đây là lời của anh Nguyễn Đình Thắng, một thành viên của nhóm cựu chiến binh đó.
"Thằng ranh tươi cười" đó có nick facebook là Tuan Pham Manh, mà các bạn cũng có thể thấy trong video phía trên. Còn dưới đây là "tự thú" của gã trên "tường facebook" của Đặng Bích Phượng:
Còn Đặng Bích Phượng là ai? Cũng là một kẻ "biểu tình chuyên nghiệp", còn được biết dưới cái tên Đặng Phương Bích. Mức độ "yêu nước" của người phụ nữ này thì có thể tham khảo qua những gì cô ta phát biểu dưới đây:

Và tất cả những kẻ như Phạm Phương Bích, Phạm Mạnh Tuấn cùng đồng đảng của họ chính là "những người dân yêu nước" đi "tưởng niệm liệt sỹ" như các bài báo kể trên đã gọi. Họ "yêu nước" thế nào,  động cơ "viếng liệt sĩ" của họ thế nào, hay những hành động của nhóm mặc áo DLV, như trong video, mời bạn đọc tự đánh giá. Trong bài viết này, tôi chỉ muốn nói đến hành vi làm báo dối trá, đổi trắng thay đen của các vị phóng viên, các tờ báo lớn mà thôi. Hành vi mà người đời thường gọi là của những "con kền kền làm báo"!

KIẾN NGHỊ VỀ NHỮNG CHƯƠNG TRÌNH CỦA ĐÀI THVN (VTV)





Những ngày này, dư luận khắp Việt Nam, đặc biệt là những khán thính giả của VTV vô cùng bức xúc đối với những gì mà đài truyền hình quốc gia này đã làm trong thời gian vừa qua. Điểm chung là mọi người đều khẳng định “VTV đã đánh mất giá trị vốn có của nó mang tầm một nhà đài truyền hình quốc gia”. Mới đây, VTV giới thiệu một chương trình mới, Chuyển động 24h (CĐ24h), được giới thiệu là "cung cấp tới khán giả thông tin mới nhất về mọi mặt của đời sống xã hội như: kinh tế, văn hóa, an ninh, xã hội, thể thao, giải trí trong và ngoài nước… Với tiêu chí “người đưa tin đầu tiên” – chương trình bao quát các sự kiện quan trọng, mới mẻ và lý thú trong ngày, đồng thời đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân một cách cụ thể và nhanh nhất". Thậm chí, lãnh đạo chương trình CĐ24h đã khẳng định rằng họ sẽ "cạnh tranh với báo mạng", tức một thứ "rác" hổ lốn của truyền thông. Truyền đạt thông tin một cách khoa học, hiểu biết, có trách nhiệm là phải thẩm định nguồn gốc, sự chính xác của thông tin, bên cạnh đó còn phải đánh giá những tác động của thông tin đối với cộng đồng. Những điều đó không thể có được bằng cách làm tin chộp giựt (chưa nói đến việc xào nấu, bịa đặt,..) của báo mạng trước giờ và của CĐ24h ngày nay. Và thực tế đã chỉ ra nhiều trường hợp CĐ24h đã đưa ra nhiều thông tin không chính xác, bị dư luận phơi bày. Một đài truyền hình quốc gia, có nhiệm vụ chính là tuyên truyền, định hướng người dân về đường lối, chính sách của Đảng & Nhà nước nhưng lại có cách làm việc như những tờ báo lá cải như thế thì nó đã trở thành một công vụ phá hoại chính sách của nhà nước, đầu độc tư tưởng của nhân dân.

Mới đây nhất, chương trình CĐ24h lại làm "dậy sóng" dư luận với việc "đánh" tơi tả cậu cầu thủ trẻ Công Phượng chỉ vì một nghi ngờ mơ hồ về việc Công Phượng năm nay 19 hay 21 tuổi. Phải chăng đài truyền hình Việt Nam, cơ quan ngôn luận - truyền thông chính thức của đất nước Việt Nam, người dân Việt Nam đã thực sự không còn công việc xứng tầm để làm mà phải chạy đua với những trò câu khách rẻ tiền của các tờ báo lá cải, thứ rác rưởi văn hóa mà nhà nước đang cố gắng kiểm soát và xóa bỏ? Với "khát khao tìm hiểu sự thật" đến như vậy, tại sao VTV không tổ chức những chiến dịch điều tra các quan tham nhũng, vạch mặt những kẻ làm nghèo đất nước, những kẻ làm băng hoại giá trị truyền thống đạo đức người Việt Nam, những kẻ làm sói mòn niềm tin quần chúng vào Đảng vào chế độ,... để cùng góp phần đẩy lùi những căn bệnh thực sự của nước nhà vốn chưa có phương thuốc chữa trị hiệu quả. Những việc làm của CĐ24h như là giọt nước tràn ly đối với sự bức xúc của dư luận xã hội đối với cách làm việc của đài truyền hình quốc gia trong những năm gần đây.

Chưa ai quê được đám tang vị Tổng Tư Lệnh kính yêu của quân đội Việt Nam hơn một năm trước. Đài Truyền hình Việt Nam khi đó đã hứa hẹn sẽ truyền hình trực tiếp toàn bộ lễ quốc tang cho đồng bào trên toàn quốc, những người không có điều kiện để trực tiếp đến tiễn đưa vị Đại tướng anh hùng về với đất mẹ. Ấy vậy mà trong sáng ngày 12/10, thay vì truyền hình trực tiếp lễ viếng Đại tướng ở Nhà tang lễ Quốc gia, VTV lại chèn các chương trình lên sóng rất vô duyên, liên tiếp các tin thời sự chẳng ăn nhập đâu vào đâu. Điều này khiến cho khán giả có cảm giác như bị lừa, hụt hẫng và làm dấy lên nhưng hoài nghi trong dư luận về "một cái gì đó" trong nội bộ đội ngũ lãnh đạo Đảng và Nhà nước!

Tiếp tới sự việc giàn khoan Trung Quốc hạ đặt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam, lúc mọi cảm xúc phẫn nộ tột độ của con dân nước Việt lại được dịp bung trào, VTV cho ra mắt bộ phim “Biển đông dậy sóng”. Nhưng vì cách làm ăn xổi ở thì, họ bê tuôn cả hình của lính ngụy "ăn mừng" trong khi đẩy lui được quân giải phóng trong trận đánh Xuân Lộc năm 1975 rồi gán ghép vào là lính ngụy chào đón quân giải phóng!

Hình ảnh "ăn mừng chiến thắng" tại phút thứ 3:12 trong tập 2 phim tài liệu "Biển Đông dậy sóng"

Chưa dừng lại ở đó, VTV còn định cho phép phát sóng bộ phim “Hải chiến Hoàng Sa”, một bộ phim do Cục tâm lý chiến của ngụy quyền Sài gòn phát hành sau khi để mất Hoàng Sa vào tay Trung Quốc nhưng lại nhằm tuyên truyền láo công lao trong trận hải chiến này. Tuy nhiên, trước sự bức xúc của "cộng đồng mạng" nên bộ phim đó đã không được phát trên sóng truyền hình quốc gia, nếu không chúng ta lại một lần nữa được chứng kiến những tài liệu tâm lý chiến của chế độ tay sai chễm chệ trên nhà đài truyền hình quốc gia.

Ngay cả chương trình ngỡ như chỉ thuần túy về âm nhạc, nghệ thuật như “Giai điệu tự hào” lại cũng khiến người xem đài đặt thêm một đặt dấu chấm hỏi về trình độ văn hóa của nhà đài. Những nhận xét nông cạn, thiếu hiểu biết, lệch lạc và nhạt nhẽo của một số người được mời tham dự chương trình gây không ít bức xúc trong khán giả. Không ít giá trị lịch sử vô giá, vốn là niềm tự hào của dân tộc thông qua những ca khúc này đã trở thành "món hàng mặc cả" trong một cuộc chơi mà ranh giới giữa thiện và ác, giữa chính nghĩa và gian tà, giữa ánh sáng và tối tăm, giữa đẹp và xấu đã bị xóa mờ. Trên trang facebook của chương trình, một khán giả đã đưa ra ý kiến: “Xin chương trình và các nhạc sỹ, ca sỹ , đừng áp đặt “cái tôi” của mình vào mà mất đi cái tinh thần, cái hồn cốt của bài hát, không thể bơm ngực, gọt cằm, nâng mũi … để thành con manơcanh hoàn hảo đến từng milimet, nhưng vô hồn, mà lại nói rằng : “làm mới” để phù hợp với thị hiếu của khán giả trẻ. Tôi cho đó là một sự xúc phạm, kém hiểu biết”.

Dường như là một cuộc "tấn công tổng lực" vào mọi mặt đời sống xã hội, VTV tiếp tục thách thức người xem và văn hóa Việt với một chương trình “giáo dục giới tính” bằng “phim người lớn” trên kênh khoa học giáo dục VTV2. Phải chăng VTV2 cũng không muốn "thua chị kém em" trong cuộc đua kiếm tiền từ quảng cáo nên vứt bỏ tất cả sỹ diện của một đài truyền hình quốc gia để làm cái trò lố bịch này? Phải chăng VTV không đủ khả năng để làm một chương trình "giáo dục giới tính" thực sự theo đúng tiêu chí khoa học, lành mạnh và VÌ CỘNG ĐỒNG? Phải chăng VTV không thể làm nổi chức năng của nhà nước giao cho là "xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" mà thay vào đó là "nhập khẩu" nền văn hóa (thực chất là "vô văn hóa") từ ngoại quốc? Sự lố bịch tai hại ấy đã khiến một cậu học trò cấp 3 cũng phải lên tiếng, trong một bức thư ngỏ gửi bộ trưởng bộ Thông tin - Truyền thông Nguyễn Bắc Son, đăng trên mạng mà quý vị có thể tham khảo tại đây: http://www.leubao.vn/2014/11/tam-thu-gui-bo-truong-nguyen-bac-son-ve.html.

Trở lại chuyện Công Phượng, giờ đây mọi chuyện đã rõ ràng, chương trình CĐ24h đã lợi dụng sự nổi tiếng của một con người để đánh bóng chương trình của mình. Đạp con người ta xuống tận bùn đen nhưng vẫn giả nhân giả nghĩa kêu gọi: “Chúng tôi yêu em”. Tất cả nhân chứng, bằng chứng, từ người dân, thân nhân, đến cơ quan nhà nước thì VTV cho rằng sai. Ai trả lời theo ý đồ của chương trình mới cho rằng đúng. Viện dẫn luật thì yếu kém, sai lệch. Thử hỏi rằng CĐ 24h có thực sự tôn trọng khán giả và tôn trọng chính mình? Sự việc đã dấy lên hồi chuông báo động về đạo đức nghề nghiệp và đạo đức con người trong những người đang làm việc đại diện cho truyền thông nước nhà. Phải chăng CĐ 24h sẵn sàng bất chấp tất cả chỉ để thỏa mãn những mục đích thấp hèn của mình. Không chỉ khán giả mà có không ít đồng nghiệp cũng đã lên tiếng về thái độ “vô nhân tính” của những người làm chương trình. Không chỉ dừng ở góc độ đạo đức nghề báo, việc CĐ 24h thu thập những thông tin về đời tư của Công Phượng vi phạm nghiêm trọng vào điều 38, Bộ luật dân sự về Quyền bí mật đời tư, trong đó quy định Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Hành động chương trình CĐ 24h cố tình phát tán những hình ảnh đời tư đó thì người thực hiện chương trình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội làm nhục người khác quy định tại Điều 121 Bộ luật Hình sự: Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

Để thực hiện điều mình muốn, những người làm chương trình CĐ24h đã làm những trò mà không ai có thể ngờ được như:
- "Hăm dọa" Công Phượng khi yêu cầu em phải lên tiếng và "hứa" rằng "em sẽ vẫn được đá bóng" ngay trên đài truyền hình quốc gia.
- Đăng tải nội dung mang tính miệt thị trên trang Facebook của Trung tâm tin tức VTV 24. Nguyên văn nội dung là: “Chỉ đến khi chết người ta mới biết được tuổi thật của các vận động viên. Bởi khi chết họ cần tên tuổi thật để thắp hương, cúng giỗ. Mời các bạn đón xem phần 2 sau ít phút”.
Sau khi những lời miệt thị đó bị cộng động mạng phản ứng dữ dội, đại diện VTV24H liền phát biểu với báo chí rằng"Page của nhà đài bị hack" nhưng qua một nhân viên khác tên Trúc Lê Mai thừa nhận những dòng đó là do nhân viên nhà đài đưa lên (xem hình bên dưới). Biết không thế chối cãi được giám đốc nhà đài VTV24H phải thừa nhận những lời nói đó do nhân viên của mình đưa lên. Qua đó chúng ta cũng đã thấy được sự trung thực của người làm báo ở đâu... Ngay những người đứng đầu nhà đài còn lươn lẹo kiểu đó thử hỏi cái câu" Chúng tôi cần sự trung thực" của họ nghe có vẻ không thực tâm.
- Khi sự việc của CĐ24h đang ở trong "tâm bão", VTV3 cho phát sóng phim hoạt hình "Gắp xương cho thầy" trong chương trình Quà tặng cuộc sống tối 19/11, ngay dịp cả nước cùng tri ân những người thầy. Tất nhiên, chương trình này và VTV lại được nhận thêm sự phản ứng mãnh liệt của khán giả cùng án phạt 30 triệu đồng từ bộ Thông tin - Truyền thông. Có điều, một câu hỏi được đặt ra là: liệu có phải VTV đã cố tình làm việc này (chiếu phim nhằm thời điểm dễ gây tổn thương nhất cho người xem và đối tượng được phản anh và thậm chí nhấn mạnh bằng việc thêm chữ "cho thầy" vào tựa phim) để "chia lửa" với chương trình CĐ24h đang bị phản đối mạnh mẽ? Họ muốn hướng dư luận sang một hướng khác? Nếu thực sự là như vậy, chúng ta có thể thấy VTV đang coi thường người xem đến mức nào!



Kính thưa Ban Tuyên giáo TW,
Kính thưa Bộ trưởng bộ Thông tin - truyền thông,

VTV là một cơ quan truyền thông quốc gia, là bộ mặt của quốc gia đối với bạn bè thế giới, là vũ khí đắc lực của Đảng và Nhà nước trong việc tuyên truyền tư tưởng, chính sách, đặc biệt là về chính trị - văn hóa để xây dựng một xã hội, con người Việt Nam theo định hướng XHCN. Thế nhưng hiện nay, nhiều chương trình của VTV không có tính chọn lọc, chạy đua theo thị hiếu tầm thường của một bộ phận nhỏ trong xã hội gây không ít thất vọng trong khán giả của VTV.

Là một khán thính giả của VTV, với nghĩa vụ công dân của mình và đại diện cho tiếng nói của đông đảo người xem truyền hình, tôi khẩn thiết đề nghị cơ quan Tuyên giáo, Bộ Thông tin truyền thông cần ngồi lại với VTV để đánh giá lại chức năng, nhiệm vụ của VTV và đặt nó trở lại đúng vị trí của mình. Đặc biệt, cần xem xét có nên tiếp tục phát sóng chương trình CĐ24H, chương trình "phim người lớn" nữa hay không? Bên cạnh đó, thiết nghĩ dư luận cũng cần câu trả lời thỏa đáng về việc xử lý những người liên quan trong chương trình CĐ24H như thế nào. Làm sao để những trò lố này không còn lặp lại nữa trên một đài truyền hình quốc gia cũng như trên các phương tiện truyền thông nghiêm túc khác?

Cám ơn và mong mỏi sự can thiệp nhanh chóng của quý cơ quan!
TPHCM, ngày 24 tháng 11 năm 2014
Linh Nguyễn

Báo Tiền Phong ngày 19/10/2014 có đăng bài viết "Gặp các bộ óc siêu việt nhất hành tinh" của tác giả Việt Hùng, trong đó có một thông tin đáng buồn đối với giới khoa học Việt Nam nói riêng và người Việt nói chung. Đó là: Trong tổng số 600 nhà khoa học trẻ đến từ 80 nước trên khắp thế giới được mời tham dự Hội nghị các nhà khoa học đoạt giải Nobel lần thứ 64 tại Lindau, CHLB Đức, không có nhà khoa học nào đến từ Việt Nam hoặc mang quốc tịch Việt Nam. Trong khi đó các nước nghèo hơn ta, thậm chí chưa bao giờ thấy họ có thành tích trong các giải thi Olympic quốc tế các môn khoa học cơ bản như toán, lý, hóa, sinh… như Việt Nam lại hiện diện ở nơi đây.
Thông tin này được nhiều người trong đó có cả những người làm trong ngành giáo dục & đào tạo chia sẻ trên mạng xã hội với một thái độ chế giễu như thường lệ. Do đó, thiết nghĩ cần có một cái nhìn đúng đắn hơn về vấn đề này.


Không góp mặt chưa hẳn là do dở
Trước hết, cần phải nói rõ hơn thông tin về buổi gặp mặt này cũng như những người tham dự. Hội nghị Lindau, tổ chức lần đầu năm 1951, là nơi tập hợp các nhà khoa học, nhà kinh tế từng đoạt giải thưởng Nobel đến để nói chuyện, giao lưu với nhau và với các nhà khoa học trẻ. Các hội nghị tổ chức hàng năm theo từng lĩnh vực khoa học (Hóa học, Vật lý, Sinh lý học y khoa) và kinh tế (khoảng 2 - 3 năm / lần bắt đầu từ năm 2004). Như năm nay, có 2 hội nghị được tổ chức: Hội nghị về Sinh lý học & y khoa mà tác giả Việt Hùng đề cập trong bài viết, từ 29/6 - 4/7/2014 và Hội nghị về khoa học Kinh tế từ 19 - 23/8/2014. Để trở thành khách mời của hội nghị, các nhà khoa học trẻ phải đăng ký tại trang web của tổ chức và trải qua nhiều bước tuyển chọn sau đó. Một số tiêu chí cơ bản mà tổ chức này yêu cầu đối với các ứng viên là:
- Phải có những thành tích xuất sắc hay huy chương trong lĩnh vực khoa học của mình (You can account for excellent achievements, appraisements, and merits in your scientific career).
- Không quá 35 tuổi (You are not older than 35 years of age).
- Không có việc làm ổn định - tức là nhân sự chính thức trong thời hạn lâu dài đối với một đơn vị, công ty nào đó (You do not have a permanent professional working position.).

Tất nhiên, còn những điều kiện khác nữa nhưng tôi sẽ đề cập sau.
Như vậy, vấn đề ở đây không hoàn toàn là chuyện "thành tựu giáo dục của Việt Nam" hay chuyện ban tổ chức "có vấn đề" gì đó với các nhà khoa học trẻ của Việt Nam hay không. Đây là một hội nghị về lĩnh vực sinh lý học và y khoa nên các nhà khoa học trẻ được đề cập ở đây là những người nghiên cứu trong lĩnh vực này. Để trả lời cho câu hỏi vì sao không có người Việt Nam nào tham dự thì phải xem xét đến những điều sau:

1 - Có bao nhiêu người nghiên cứu trẻ của Việt Nam đạt 3 yêu cầu cơ bản kia của ban tổ chức? Thật khó mà tìm nhà nghiên cứu nào ở Việt Nam, dưới 35 tuổi mà chưa có công việc ổn định, phải không?
2 - Có bao nhiêu nhà khoa học trẻ của Việt Nam hội đủ 3 điều kiện cơ bản trên mà biết đến tổ chức này hay có hứng thú / sự tự tin / thời gian / điều kiện tài chính,... để đăng ký tham gia?
3 - Giả sử có một vài người có đủ 2 điều trên và tham gia đăng ký tham gia thì đâu phải họ nghiễm nhiên vượt qua được các vòng tuyển chọn tiếp theo để lọt vào số 600 người được tham gia?
4 - Thực trạng đúng như tác giả suy nghĩ là "hầu hết các học sinh Việt Nam ngày nay, cho dù học ở trong hay ngoài nước, đều học các ngành “thời thượng” để dễ xin việc sau này, rất ít người muốn làm nghiên cứu khoa học"?

Chính trong bài viết, tác giả cũng đã nói rằng "các nước nghèo hơn ta, thậm chí chưa bao giờ thấy họ có thành tích trong các giải thi Olympic quốc tế các môn khoa học cơ bản như toán, lý, hóa, sinh… như Việt Nam lại hiện diện ở nơi đây" và "Việt Nam là một trong số ít các quốc gia đang phát triển trên thế giới đấu tranh rất hiệu quả với căn bệnh HIV/AIDS". Tức là trình độ thực sự của nền khoa học / giáo dục nước nhà không phải được phản ánh trực tiếp, rõ ràng bởi sự có mặt hay không có mặt của các nhà khoa học trẻ Việt Nam.

Tính phi khoa học của nhiều người Việt...
Rất nhiều người Việt Nam, khi vớ được một thông tin không sáng sủa mấy về tình hình gì đó của đất nước, là y như rằng họ hể hả trì triết, mỉa mai như thể bà già chồng bẳn tính bắt được quả tang cô con dâu ăn vụng vậy. Họ đâu có biết rằng khi họ thể hiện thái độ đáng xấu hổ đó ra cũng chính là họ khoe ra sự thiếu hiểu biết, thiếu khoa học của mình (nhưng lại thích "phán" về khoa học!).

Tôi lấy một ví dụ là một nhận xét dưới đây cho một bài đăng trên facebook về đề tài này, được nhiều người hưởng ứng (Like):

Tại sao tôi nói họ thiếu khoa học ư? Là bởi vì họ chỉ cho những gì tồn tại trong bộ não của họ (tức nhận thức của họ) là chân lý, còn lại những thứ họ không hiểu, họ thấy lạ lẫm,... thì đều là trò hề đối với họ. Đó là một tinh thần thiếu khoa học, dĩ nhiên, kéo theo thiếu hiểu biết.

Chuyện về cái băng-rôn này đã "gây xôn xao dư luận (mạng ảo)" từ cách đây 1 năm (dịp 20/11/2013) và được một số báo mạng đăng tải. Điều buồn cười là một số tờ báo mới hôm trước đăng bài giới thiệu câu ngạn ngữ này, bữa sau lại đăng bài "xôn xao". Ví dụ: trang Báo Mới ngày 12/11/2013 đăng bài "40 câu danh ngôn hay về thầy cô cho báo tường ngày 20/11", trong đó có nhắc đến câu "Thầy giáo là đường tinh, học sinh là đường đã lọc" được cho là một câu ngạn ngữ Ba Tư nhưng đến 20/11/2013 lại "Băng rôn mừng 20/11 khó hiểu gây xôn xao Facebook" (!!!). Tôi nghĩ những người làm băng-rôn này cũng dựa chính vào thông tin của các báo mạng đăng tải vì họ thấy đó là một câu ngạn ngữ lạ, ấn tượng. Vậy là sự thiếu khoa học, thiếu hiểu biết truyền từ báo chí sang người đọc, được đưa vào thực tế, rồi lại truyền lên trên báo chí và các mạng xã hội, ngạo nghễ leo lên "tường nhà" (Facebook) và trong các câu chuyện châm biếm của không ít người đứng trong hàng ngũ "tinh hoa" của xã hội! Nói tóm lại là tự đem nhau ra làm trò cười cho thiên hạ!

Tuy nhiên, theo sách Bộ sưu tập các châm ngôn, tục ngữ trong tiếng Ba Tư và Hindu (A Collection of Proberbs And Proverbial Phrases, in the Persian and Hindoostanee Languages) của Thomas Roebuck, Horace Hayman Wilson (1894) thì câu ngạn ngữ "Thầy giáo là đường tinh, học sinh là đường đã lọc" là của người Hindu. Nguyên văn tiếng Anh là: The master was but Goor (molasses) the disciple is sugar. Trong sách cũng còn nhiều câu tục ngữ liên quan đến "đường", cho thấy rằng đây là một món quen thuộc trong ẩm thực của người Ba Tư và Hindu.

Gook - mật đường

và tính phi khoa học của đài truyền hình quốc gia Việt Nam
Sự thiếu "khoa học tính" của rất đông người Việt có thể có nguồn gốc từ những nét văn hóa làng xã nhưng ngày nay lại được các "lều báo", báo mạng vô tình cổ vũ, khuếch trương. Đáng ngại hơn nữa, mới đây đài truyền hình quốc gia VTV cũng tham gia vào "thị trường ngu hóa nhân dân" này bằng chương trình "Chuyển động 24h" (CĐ24h), một chương trình đang manh nha trở thành một kênh truyền hình riêng với tiêu chí "cạnh tranh với các báo mạng về những thông tin trên mạng xã hội được người dân quan tâm nhất". Truyền đạt thông tin một cách khoa học, hiểu biết, có trách nhiệm là phải thẩm định nguồn gốc, sự chính xác của thông tin, bên cạnh đó còn phải đánh giá những tác động của thông tin đối với cộng đồng. Những điều đó không thể có được bằng cách làm tin chộp giựt (chưa nói đến việc xào nấu, bịa đặt,..) của báo mạng trước giờ và của CĐ24h ngày nay. Và thực tế đã chỉ ra nhiều trường hợp CĐ24h đã đưa những thông tin không chính xác mà nếu có dịp tôi sẽ đề cập trong các bài viết khác.

Ngay cả việc "đâm đầu" vào cái phân khúc thị trường bát nháo và nhung nhúc báo mạng của VTV cũng thể hiện một sự thiếu khoa học, thiếu lương tri làm báo. Ai thường xuyên theo dõi "báo mạng" cũng biết họ nổi tiếng về những thông tin "lá cải" như "cướp - hiếp -giết", tức là đó chính là những điều mà "người dân quan tâm nhất" trên mạng. Một đài truyền hình quốc gia mà đặt ra "tiêu chí" cạnh tranh "lá cải" với thể loại rác thông tin như thế thì có khác chi một tiểu thư cành vàng lá ngọc "kém miếng khó chịu" về khoản khoe thân với mấy cô gái đứng đường? Vậy nếu "người dân quan tâm nhất" đến việc "bán thân" đó của VTV thì CĐ24h sẽ đưa tin kiểu gì?

Một hệ quả nho nhỏ của việc "cạnh tranh với báo mạng"

"Khoa học tính" của người Việt

Người Việt mình không phải là không thích nghiên cứu khoa học nhưng phạm vi nghiên cứu thường nằm trong những lĩnh vực thiết thực của môi trường sản xuất, làm việc hàng ngày chứ không ở tầm "cao siêu" như các nhà khoa học ở các nước phát triển. Điều này có nguyên nhân của nó, như là đặc tính của nền văn minh lúa nước (định canh định cư, không có nhu cầu chinh phục thiên nhiên nhiều), thiếu nền tảng học thuyết khoa học,... Nói nôm na là người Việt thiên về nghiên cứu cải tiến, gần gũi thực tiễn với đặc thù riêng và cũng có nhiều thành công. Ngay trong lĩnh vực y khoa, cũng có nhiều bác sỹ, nhà phát minh Việt và gốc Việt nổi danh thế giới về sáng tạo như Hồ Đắc Di (chuyên nghiên cứu về phẫu thuật), Tôn Thất Tùng (nổi danh với "phương pháp mổ gan khô" hay "phương pháp Tôn Thất Tùng), Đặng Văn Ngữ (chuyên về sốt rét - ký sinh trùng, chế tạo thành công Penicillin tại chiến khu Việt Bắc), Trần Đông A (được kỷ lục Guiness ghi danh sau khi mổ tách thành công cặp song sinh dính liền Việt - Đức), Nguyễn Thị Ngọc Phượng (nhiều công trình nghiên cứu về sức khỏe sinh sản, phụ nữ và trẻ em), Bùi Minh Đức (phương pháp mổ tai nội soi), Nguyễn Hữu Xương (phát minh máy quang tuyến mang tên ông - "Xuong’s X-Ray Machine”) ... Nhiều chuyên ngành y khoa của Việt Nam hiện nay được đánh giá là "ngang tầm thế giới" như: vi phẫu thuật, phẫu thuật cấy ghép,... mà chi phí thì rẻ hơn nhiều các nước trong khu vực. Hay như mới đây, một khoa học trẻ người Việt Nam, anh Lê Viết Quốc (32 tuổi) được tạp chí MIT Technology Review, một trong những tạp chí công nghệ lâu đời nhất nước Mỹ, bình chọn vào danh sách 35 nhà sáng tạo hàng đầu thế giới dưới 35 tuổi của năm 2014.

Tất nhiên, để vươn lên một tầm cao mới, nền khoa học còn cần rất nhiều sự thay đổi tích cực đến từ nhiều phía như sự phát triển của kinh tế (đặc biệt trong ngành công nghệ sản xuất và kỹ thuật chế tạo, CNTT), quy chế quản lý, môi trường nghiên cứu, sự hòa nhập với nền khoa học quốc tế,... Đó là một chặng đường dài, dài như quá trình đẩy lùi sự phi khoa học trong tư duy của số đông người Việt, miếng mồi béo bở của những kẻ kinh doanh rác rưởi thông tin. Dẫu là lâu dài nhưng nếu mỗi người chịu khó suy nghĩ một cách có trách nhiệm khi tiếp nhận thông tin thì mọi việc lại khá là đơn giản. Lấy ví dụ như trong trường hợp "hội nghị Lindau" này, tác giả bài báo và những vị độc giả, nhất là các vị lãnh đạo, quản lý trong ngành giáo dục - đào tạo, khoa học kỹ thuật,... chịu khó tìm hiểu đến nơi đến chốn sẽ thấy rằng có rất nhiều điều có ích hơn là chỉ ngồi "buồn bã" hay mỉa mai. Chẳng hạn, theo quy định của hội này, nếu ứng viên nào cảm thấy đủ 3 điều kiện cơ bản thì liên hệ với các đối tác của hội tại nước mình để đăng ký (bước 2). Hiện tại, trong danh sách các đối tác nghiên cứu khoa học tự nhiên của hội trên toàn cầu hiện nay dường như chưa có tên một cơ quan, tổ chức nào của Việt Nam cả. Với vị trí của mình, các vị có thể giới thiệu, đề xuất cho các cơ quan khoa học, các trường ĐH hay Viện nghiên cứu tìm cách kết giao với tổ chức này, để từ đó hình thành cầu nối giữa các nhà khoa học trẻ Việt Nam với giới hàn lâm quốc tế. Khoa học, xét cho cùng, cũng đơn giản là nỗ lực giải mã các hiện tượng làm mình trăn trở mà thôi.
-----------
© Nguyễn Thanh Tùng

Ngày 9/10 tại Hà Nội, Đài Truyền hình quốc gia Việt Nam (VTV) đã làm lễ ra mắt chương trình "Chuyển động 24h". Chương trình sẽ được phát sóng trên VTV1 và VTV2, khung giờ 11.15 - 12.00 và 18.30 - 19.00, tiến tới năm 2015, chương trình sẽ trở thành một kênh truyền hình riêng, phát sóng 24h và cập nhật tin tức 30 phút một lần.



Chuyển động 24h được xây dựng trên tiêu chí “chuyển động” cùng thời gian sống hàng ngày gồm mới, nóng, nhanh, thời sự với góc nhìn mới, cách bình luận sắc sảo. Đồng thời, người phụ trách chương trình khẳng định: "Chuyển động 24h sẽ cạnh tranh với các báo mạng về những thông tin trên mạng xã hội được người dân quan tâm nhất”. Ngoài ra, chương trình xây dựng góc nhìn khách quan, xoáy sâu vào trung tâm sự việc, không né tránh, cùng tinh thần bảo vệ lẽ phải, bảo vệ cái tốt, phát hiện và tôn vinh những sự việc, con người, phẩm giá cao đẹp. Chương trình được đầu tư hiện đại, ngang ngửa với thiết bị, cách thức tổ chức sản xuất, xây dựng nội dung, đạo diễn… của các kênh truyền hình như CNN, BBC, NHK…

Với những thông điệp tốt đẹp mà VTV quảng cáo qua lễ ra mắt "Chuyển động 24h". Khán giả hi vọng sẽ được tiếp nhận những thông tin đầy đủ về mọi mặt của đời sống xã hội một cách trung thực, chính xác. Mặc dù vậy , trong những ngày vừa qua, những thông tin mà "Chuyển động 24h" cung cấp hoàn toàn trái ngược với những gì mà họ đã công bố.
Tin tức mà "Chuyển động 24h" cung cấp chiếm phần lớn thời lượng của chương trình hầu hết là những tin giật gân, gây sốc như: bạo lực học đường, nữ sinh đánh nhau, nữ sinh đâm chết người tình, giám đốc bệnh viện say xỉn chửi bới, người dân sống cùng ô nhiễm …. rồi những cái tốt đẹp thì ở tận Châu Âu, Châu Mỹ xa xôi…

Đồng ý rằng, trong xã hội Việt Nam hiện nay rõ ràng còn nhiều hiện tượng tiêu cực xã hội, thế nhưng đó chỉ là một phần trong đời sống xã hội chứ không phải là tất cả. Nhưng nếu thông qua chương trình thì có thể thấy đời sống xã hội đã trở nên tiêu cực, đầy rẫy sự bất ổn, tạo tư tưởng tồi tệ, chán nản, bất mãn trong người dân. Đội ngũ những người làm chương trình, đặc biệt là dẫn chương trình không chuyên nghiệp, tạo cảm giác diễn kịch trên truyền hình, khô cứng, vấp váp, gây thất vọng cho không ít người xem về những kỳ vọng tốt đẹp vào chương trình.

Vấn nạn báo mạng bất chấp tất cả giật tít, câu view nhằm mục đích thu hút khán giả đã gây không ít bức xúc trong người dân và ngay cả trong đội ngũ những người làm báo trong thời gian vừa qua. Thời gian thẩm định thông tin vội vã, viết bài cẩu thả, nhận định hoàn toàn dựa theo cảm tính; đồng thời, nhìn nhận, đánh giá sự việc chỉ ở bề ngoài, phần nổi mà chưa đánh giá đúng bản chất của vấn đề cũng như chưa thể nhận thức được đầy đủ những hậu quả mà mà thông tin cung cấp có thể gây ra đối với dư luận xã hội. Đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến những dư luận trái chiều, thậm chí phản ứng tiêu cực với các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của nhà nước.

Với những gì mà "Chuyển động 24h" đã thể hiện trong những ngày qua; người viết bài cảm thấy thực sự lo ngại về những hậu quả đối với đời sống xã hội mà "Chuyển động 24h" sẽ gây ra khi chương trình này trở thành một kênh truyền hình tin tức như kỳ vọng của những nhà sản xuất. VTV là một đơn vị có tầm ảnh hưởng lớn, tiếng nói có hiệu ứng xã hội tốt. Do đó, với những gì mà "Chuyển động 24h" đang tạo ra, có thể thấy hình ảnh một xã hội Việt Nam đầy tiêu cực, bất ổn trong tư tưởng của người dân sẽ sớm trở thành hiện thực, những hậu quả sẽ rất lớn và lâu dài. Đến lúc đó, VTV sẽ là nguyên nhân không nhỏ của những bất ổn đó và phải biết chịu trách nhiệm với những gì mình đã, đang và sẽ gây ra.
Đây không phải là lần đầu tiên, một chương trình truyền hình của VTV cần phải lên án. Trước đó, một khán giả của VTV đã bức xúc viết bài bình luận trên báo Nhân Dân về chương trình "Giai điệu tự hào". Những nhận xét nông cạn, thiếu hiểu biết, lệch lạc và nhạt nhẽo của một số người được mời tham dự chương trình gây không ít bức xúc trong khán giả. Không ít giá trị truyền thống thông qua những ca khúc đã trở thành niềm tự hào của dân tộc bị xoá nhoà ranh giới giữa thiện và ác, giữa chính nghĩa và gian tà, giữa ánh sáng và tối tăm, giữa đẹp và xấu với sự trợ giúp tích cực của truyền thông. Trên trang facebook của chương trình, một khán giả đã đưa ra ý kiến: "xin chương trình và các nhạc sỹ, ca sỹ , đừng áp đặt "cái tôi" của mình vào mà mất đi cái tinh thần, cái hồn cốt của bài hát, không thể bơm ngực, gọt cằm, nâng mũi ... để thành con manơcanh hoàn hảo đến từng milimet, nhưng vô hồn, mà lại nói rằng : "làm mới" để phù hợp với thị hiếu của khán giả trẻ. Tôi cho đó là một sự xúc phạm, kém hiểu biết".

Là một cơ quan truyền thông quốc gia, với vị thế của mình, VTV có những định hướng và chiến lược phát triển lâu dài xứng đáng với tầm vóc của mình trong hệ thống truyền thông; cao hơn nữa là nhằm phục vụ các mục tiêu chính trị của Đảng và Nhà nước. Thế nhưng, những chương trình mà VTV xây dựng không có tính chọn lọc, chạy đua theo thị hiếu tầm thường của một bộ phận nhỏ trong xã hội gây không ít thất vọng trong khán giả của VTV. "Đẳng cấp" của VTV là ở một vị trí khác, chứ không phải đẳng cấp theo kiểu "cạnh tranh với báo mạng" bằng bất cứ một tiêu chí, lý do gì.

Một xã hội có phát triển tốt đẹp, có thực sự dân chủ phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống truyền thông báo chí. Vai trò của nhà báo, của các cơ quan thông tấn là phải cung cấp thông tin một cách khách quan, trung thực, đa chiều về mọi mặt của đời sống xã hội chứ không chỉ có đưa những thông tin tiêu cực và sai trái. Tuy nhiên, khách quan và trung thực không có nghĩa là điều gì cũng có thể đưa lên một cách thô mộc, không được chỉn chu; bởi với một đất nước như Việt Nam, báo chí phát triển mạnh mẽ, song vẫn cần phải nằm trong khuôn khổ luật pháp nhất định, phục vụ cho những yêu cầu phát triển của đất nước. Hơn lúc nào hết, các cơ quan báo chí, đặc biệt là VTV cần phải xác định tư tưởng "Lấy đại cuộc làm trọng" để xác định hướng đi, cách làm cụ thể trong việc cung cấp thông tin của mình đến đại đa số quần chúng nhân dân.
Củ Hành

Hy vọng rằng đây là giải pháp để nhiều bạn trẻ quan tâm và hiểu rõ thực sự điều gì đã xảy ra ở Hoàng Sa, ngày 19/01/1974. Hy vọng rằng không còn "lều báo" nào trơ trẽn để tiếp tục tung hô về những "anh hùng VNCH" để đầu độc dư luận như thời gian vừa qua. Hy vọng một số quan chức nhà nước chịu khó tìm hiểu mọi việc trước khi đăng đàn phán về những điều quan trọng.

Mời mọi người download ebook "Hoàng Sa 1974 - Kim giấu trong bọc" từ các link dưới đây:
1. Bản PDF:
www.mediafire.com/view/zrpzla5k4wcgxed/HOANG_SA_1974__KIM_GIAU_TRONG_BOC-_Nguyen_Thanh_Tung.pdf
2. Bản Epub:
http://www.mediafire.com/download/lcl1751emqgng71/HOANG+SA+1974_+KIM+GIAU+TRONG+BOC+-+Nguyen+Thanh+Tung.epub
3. Bản PRC:
http://www.mediafire.com/download/0pdcvsukbsfoty8/HOANG+SA+1974_+KIM+GIAU+TRONG+BOC-+Nguyen+Thanh+Tung.prc

Sự kiện Bộ Thông tin và truyền thông (gọi tắt là bộ 4T) xử phạt tờ Trí Thức Trẻ vì bài viết "Gái miền Tây và 3 chữ N nổi danh thiên hạ" với mức phạt tối đa (đình bản 3 tháng và phạt hành chính 207 triệu đồng) quả là "tiếng sấm giữa trời quang" trong tình hình báo chí, nhất là báo điện tử, nước nhà hiện nay như một mớ hổ lốn rác rưởi với nhiều người làm báo khiến người ta có cảm tưởng là một đám ô hợp. Việc tờ báo "Trí thức trẻ" bị phạt là không hề oan nhưng nó lại khiến dư luận thắc mắc về việc: thế bộ 4T đã làm gì với bao nhiêu trường hợp vi phạm trước đó?

Bài viết đăng tải trên Báo Điện tử Tri Thức Trẻ trước khi bị báo này gỡ bỏ

Nói về việc vi phạm các quy định trong hoạt động báo chí trong thời gian vừa qua thì chúng tôi có thể liệt kê ra hằng hà sa số (ngay trên leubao.vn này cũng có đầy đó thôi!), nếu chiếu theo những gì được quy định trong LUẬT XUẤT BẢN (19/2012/QH13). Xin trích dẫn dưới đây "Những nội dung và hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản":

Điều 10. Những nội dung và hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản

1. Nghiêm cấm việc xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm có nội dung sau đây:

a) Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc;

b) Tuyên truyền kích động chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước; kích động bạo lực; truyền bá tư tưởng phản động, lối sống dâm ô, đồi trụy, hành vi tội ác, tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan, phá hoại thuần phong mỹ tục;

c) Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác do pháp luật quy định;

đ) Xuyên tạc sự thật lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, danh nhân, anh hùng dân tộc; không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia; vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Thậm chí theo Nghị định 159/2013/NĐ-CP của thủ tướng chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/1/2014 thì phạm vi phạt hành chính đối với những vi phạm về nội dung thông tin còn "rộng mở" hơn:

Điều 8. Vi phạm quy định về nội dung thông tin
1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Không viện dẫn nguồn tin hoặc viện dẫn sai nguồn tin khi đăng, phát trên báo chí;
b) Không ghi rõ họ, tên thật hoặc bút danh của tác giả, nhóm tác giả của tin, bài khi sử dụng để đăng, phát trên báo chí;
c) Sử dụng tin, bài để đăng, phát trên báo chí nhưng không biết rõ tên thật, địa chỉ của tác giả, nhóm tác giả.

2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Đăng, phát thông tin sai sự thật nhưng chưa gây ảnh hưởng nghiêm trọng;
b) Minh họa, rút tít không phù hợp nội dung thông tin làm cho người đọc hiểu sai nội dung thông tin;
c) Đăng, phát thông tin về những chuyện thần bí, các vấn đề khoa học mới trên tạp chí nghiên cứu chuyên ngành nhưng không có chú dẫn xuất xứ tư liệu;
d) Tiết lộ bí mật đời tư khi chưa được sự đồng ý của người đó, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
đ) Công bố tài liệu, thư riêng của cá nhân khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu hợp pháp tài liệu, bức thư đó, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
e) Đăng, phát ảnh của cá nhân mà không được sự đồng ý của người đó, trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác.

3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng;
b) Miêu tả tỷ mỉ hành động dâm ô, chém, giết, tai nạn rùng rợn trong các tin, bài, ảnh;
c) Đăng, phát tin, bài, ảnh kích dâm, khỏa thân, hở thân thiếu thẩm mỹ, không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam;
d) Đăng, phát thông tin truyền bá hủ tục, mê tín, dị đoan;
đ) Đăng, phát thông tin về những chuyện thần bí, các vấn đề khoa học mới chưa được kết luận trên ấn phẩm không phải tạp chí nghiên cứu chuyên ngành;
e) Đăng, phát thông tin về thân nhân và các mối quan hệ của cá nhân trong các vụ án, vụ việc tiêu cực khi không có căn cứ chứng minh những thân nhân và các mối quan hệ đó liên quan đến vụ án, vụ việc tiêu cực hoặc chưa có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
g) Khai thác để đăng, phát các văn kiện, tài liệu của tổ chức, tài liệu, thư riêng của cá nhân có liên quan đến các vụ án đang trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, các vụ việc tiêu cực hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật đang chờ kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhưng không nêu rõ xuất xứ của các văn kiện, tài liệu, thư riêng;
h) Sử dụng hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia.

4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Đăng, phát bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia;
b) Đăng, phát thông tin xuyên tạc, vu khống nhằm xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

5. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng;
b) Đăng, phát thông tin kích động bạo lực, dâm ô, đồi trụy.

6. Phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Đăng, phát các tác phẩm đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu;
b) Đăng, phát thông tin gây phương hại đến lợi ích quốc gia hoặc gây mất đoàn kết dân tộc.

7. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Tịch thu tang vật vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại Điểm h Khoản 3, các khoản 4, 5 và 6 Điều này;
b) Tước quyền sử dụng giấy phép từ 01 đến 03 tháng đối với hành vi quy định tại Khoản 5 và Khoản 6 Điều này.

8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc cải chính, xin lỗi đối với hành vi quy định tại các điểm a, b, d, đ và e Khoản 2, các điểm a, e và g Khoản 3, các khoản 4, 5 và 6 Điều này.

Nếu chiếu theo nghị định này thì có lẽ các cán bộ bộ 4T sẽ mỏi tay gõ văn bản phạt hàng loạt các trang tin điện tử đang nhan nhản trên môi trường thông tin mạng Việt Nam, mặc dù có những quy định mà một người ngoài ngành luật như tôi còn thắc mắc. Chẳng hạn như theo điểm b, khoản 6, điều 8 của Nghị định ghi là: "Đăng, phát thông tin gây phương hại đến lợi ích quốc gia hoặc gây mất đoàn kết dân tộc.". Thế nào là "gây phương hại đến lợi ích quốc gia"? hoặc thế nào là "gây mất đoàn kết dân tộc"?. Không rõ là có văn bản hướng dẫn nào dưới Nghị định này để quy định rõ ràng về điều này?

Chiếu theo trường hợp của Trí Thức Trẻ thì họ bị phạt vì "gây mất đoàn kết dân tộc" bởi họ đăng tin nói xấu về phụ nữ miền Tây. Cũng có lý! Với cùng một tiêu chí như vậy, vẫn có những trường hợp mà tôi đánh giá là nghiêm trọng không hề kém vẫn "nhởn nhơ" trêu ngươi dư luận. Xin kể ra đây vài trường hợp như:

1. Báo Phunutoday, bản quyền và phát triển bởi Công ty cổ phần Truyền thông Kết Nối Sáng Tạo, một trong những trang tin được dư luận đánh giá là rác rưởi nhất làng báo Việt, cũng có những bài viết gây phẫn nộ không kém bài về "gái miền Tây" của Trí Thức Trẻ.
- Năm 2012, Phunutoday đăng bài "Cách sống của dân tỉnh lẻ làm bẩn Hà Nội" tại đường link "http://www. phunutoday.vn/xa-hoi/doi-song/201207/Cach-song-cua-nguoi-tinh-le-lam-ban-Ha-Noi-2167835" đã gây nên sự rạn nứt không nhỏ trong mối quan hệ giữa "người Hà Nội" và "dân ngoại tỉnh". Sau đó, bài báo này bị bóc mẽ là trò "nhà báo láo" bởi chính những người trong cuộc. Những tưởng chủ quản báo này sẽ "ăn năn" nhưng không ai có thể ngờ đến sự trơ trẽn tột cùng của họ: thay đổi tên nhân vật, đổi tên bài viết, rút bỏ ảnh nhân vật và đăng lại thành một bài khác với tiêu đề "Tôi nuối tiếc cho một Hà Nội văn minh, lịch sự" (http://phunutoday.vn/doi-song/toi-nuoi-tiec-cho-mot-ha-noi-van-minh-lich-su-15585.html)!!!
- Tháng 11/2013, Phunutoday có bài viết "Đừng bao giờ lấy gái Bắc làm vợ!", đăng lại của Megafun - trang tin trực thuộc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam. Xét về nội dung thì chẳng khác gì mấy so với bài của Trí Thức Trẻ, tức là cũng xúc phạm phụ nữ và chia rẽ vùng miền. Hai báo này có lẽ là "giật mình" với sự kiện của Trí thức trẻ nên đã xóa các bài viết này nhưng các bạn có thể xem lại tại đây và đây.
2. Các bài viết mang tính kỳ thị dân vùng Thanh - Nghệ. Từ một tờ thông báo tuyển dụng của một cơ sở kinh doanh nào đó ở Hà Nội, "không lấy: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh", các báo đã liên tục bươi móc, dồn dập đưa tin về sự kỳ thị đối với người lao động Thanh - Nghệ khắp trong Nam ngoài Bắc với những thông tin khó lòng kiểm chứng. Điều này khiến cho dư luận hình thành nên một nỗi ám ảnh ảo về việc kỳ thị vùng miền, dẫn đến bộc phát trên các diễn đàn mạng hình thành các nhóm, các cá nhân chuyên đi lấy việc kích động phân biệt vùng miền làm trò câu khách. Có thể nói, nếu việc kỳ thị vùng miền vốn là một đốm lửa nhỏ thì chính những bài viết trên các báo là nguồn củi khô ném vào đốm lửa đó.

Chưa dừng ở đó, khi sự kiện bạo loạn ở Bình Dương xảy ra, các thông tin ban đầu của một số báo đưa ra cũng xoáy vào trách nhiệm của những người lao động Thanh - Nghệ. Thậm chí, một "người của công chúng" là nhạc sỹ Tuấn Khanh, trong vụ việc này cũng tranh thủ tung ra những thông tin sặc mùi kích động kỳ thị vùng miền, vu cáo công an và người Thanh Hóa, Nghệ An trên blog cá nhân mình qua loạt bài "Đi giữa dòng bạo động". Xin trích dẫn từ trong một bài viết ngắn với vô số đoạn nói về người Thanh Hóa, Nghệ An như dưới đây:

“Bất ngờ tôi thấy Thy và Văn bỏ xe chạy vào đón tôi. Tín hiệu từ bên trong đã được truyền ra, giờ đây hơn 70-80 người cầm hung khí đón tôi ở cửa với ánh mắt đầy sát khí khiến Thy và Văn phải nhảy vào kèm tôi ra. Nhưng dường như không kịp rồi. Một thanh niên tóc nhuộm vàng, mặt không thể là công nhân, nhìn mặt tôi, hỏi lớn bằng giọng Thanh Hóa “Này, này, chú kia!”.”

“… Vừa chạy vừa điểm lại các sự kiện, Văn nhắc tôi rằng phần lớn những người có vẻ như chỉ huy, hướng dẫn mọi người. đều chạy trên các xe có biển số 36 – số Thanh Hóa. Tôi sực nhớ đến một người bạn ở Bình Dương đã nhắn tin nói với tôi về các cuộc bạo động xảy ra, một cách buồn phiền rằng “người Bình Dương không tệ như vậy, phần lớn các người gây bạo loạn đều đi xe số ba mươi mấy”. Quả là như vậy thật. Những người chạy trên những chiếc xe có số như 36, đều trang bị kỹ lưỡng bằng ống sắt, xà beng, cờ trống… như một cách có tính toán trước.”

“… Rồi đột nhiên một giọng Trung Bắc, kiểu giọng Nghệ An hét lên “vào đập đi anh em”. Cả đoàn người bị kích động rú ga tràn vào sân công ty, ập đến mọi nơi. Tiếng thùng gõ rầm rập. Người bảo vệ im lặng, nép mình, lùi lại. Thậm chí anh ta không dám nhìn theo những người cầm đầu vì sợ mang vạ.”

“… Một người giọng Thanh Hóa, đứng trên yên chiếc xe số 36, hét vào cửa sổ cho đám đông phá, đập hiệu quả hơn. “Đồng hồ kìa, bảng viết bằng kính kìa, đập hết đi”. Anh này hét lớn, phụ họa ngay sau đó là những tiếng xổn xoảng vang lên khắp nơi. …Hủy diệt là một mệnh lệnh rất rõ ràng, mà không phải người Việt bình thường nào đi theo đám đông cũng dám làm.”

“Một trong hai người mặc áo bộ đội thấy chúng tôi tách đoàn, đã chỉ gậy vào chúng tôi, hét lên, giọng Thanh Hóa “đi hướng này”.”

Nói về nghị định 159, chúng ta có thể thấy nói khá chi tiết về các lỗi khác nhưng những lỗi thuộc về "tuyên truyền chống phá Nhà nước", "kích động chiến tranh", "gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước; kích động bạo lực; truyền bá tư tưởng phản động", "xuyên tạc sự thật lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, danh nhân, anh hùng dân tộc" lại được thể hiện một cách mơ hồ bằng dòng chữ: "gây phương hại đến lợi ích quốc gia". Có lẽ chính vì thế mà thời gian vừa qua, các "lều báo" được thả cửa, tự tin "bắn phá" lĩnh vực này!?

Như trên đã nói, nếu không có một văn bản hướng dẫn cụ thể nào thì đây rõ ràng là một chuyện rất lạ lùng trong nghị định 159 này. Một lô một lốc những hành vi tương đối cụ thể được quy định trong luật Xuất bản lại được tóm gọn vỏn vẹn trong một cụm từ trong khi lý ra các văn bản dưới luật cần phải diễn giải rõ hơn về những điều luật quy định. Phải chăng những người có trách nhiệm tin tưởng rằng trong thời điểm hiện nay, việc "gây phương hại đến lợi ích quốc gia" là không đáng kể nên không cần phải nói nhiều về nó? Trên thực tế thì sao? Hàng loạt những bài viết mang tính "kích động chiến tranh", "gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước" được núp bóng dưới danh nghĩa "bài Trung" xuất hiện nhan nhản trên các trang báo. Các "lều báo" cũng thi nhau khua môi múa mép về đề tài Hoàng Sa để tìm cách vinh danh chế độ ngụy quyền bằng chính những bài viết cắt tỉa từ các tài liệu tâm lý chiến của chế độ Sài Gòn xưa kia, đồng thời tìm mọi cách để xuyên tạc vai trò lãnh đạo của Đảng CSVN trong cuộc chiến tranh chống lại Trung Quốc tại biên giới phía Bắc. Thậm chí, một số báo đã từng dành riêng chuyên mục cho những người đã công khai chống phá lý tưởng xây dựng XHCN ở nước ta như ông Nguyễn Quang A,...

Không chỉ ở diễn đàn trong nước, nhiều cá nhân - nhóm người trong nước hiện nay còn công khai đăng đàn tại các tờ báo nước ngoài để ngang nhiên công kích chính quyền, nhà nước CHXHCN Việt Nam cũng như bôi nhọ tư tưởng chính trị mà đất nước đang theo đuổi. Lấy ví dụ như ông nhạc sỹ Tuấn Khanh trong bài viết "Vì sao gây bạo động ở Bình Dương?" đăng trên BBC Việt ngữ đã ngông cuồng thể hiện hầu hết những gì mà cụm từ "phương hại đến lợi ích quốc gia" đã cố gói ghém bằng những ngôn từ quy chụp, võ đoán đầy ẩn ý:

"Chắc chắn là những thành phần chủ hàng-chủ hoà với Bắc Kinh, từ ngày 14/5, bắt đầu có thể lên giọng về chuyện nên hoà hoãn với Trung Cộng để đối phó nội loạn, cũng như tập trung bảo vệ chế độ.
Những kẻ bán nước giấu mặt có thể sẽ giành quyền đàm phán với Bắc Kinh lúc này với lộ trình quỳ gối đã được viết sẳn.
Những cuộc trấn áp ra oai sẽ xuất hiện trong nước với tần suất mới. Những người yêu nước chống Trung Quốc và chống những kẻ bán nước sẽ bị đặt ra ngoài vòng pháp luật trong một vòng vây tăm tối mới."

"Trong những bài báo bị rút xuống vội vã của Nhà nước Việt Nam, người ta tìm thấy chi tiết bất thường về việc vài mươi người dẫn đầu rất hung hăng, luôn cầm cờ đỏ sao vàng như một cách để giới thiệu rõ mình là người Việt Nam. Đó là những người lạ mặt, được dân chúng trong vùng xác nhận, và họ luôn kích động mọi người đập phá, xô ngã mọi thứ."

"Điều gì đang diễn ra, ồn ào nhưng rất bí ẩn? Đã có không ít đồn đoán về chuyện ai là người đứng sau các cuộc bạo động chỉ có lợi cho Trung Quốc và những kẻ chủ trương bán nước này.
Nhưng dù là ai, cuộc trình diễn bất thường này đang cho rất nhiều người Việt một cảm giác lạnh sống lưng về hai chữ "mua chuộc", và cảm giác của một quốc gia đứng trước bờ vực xâm lăng, mất nước, chưa bao giờ hiện rõ như lúc này."

Vậy phải chăng các nhà quản lý đã quá lơ là trong việc kiểm soát báo chí nói chung và bỏ lỏng lĩnh vực "nhạy cảm" về chính trị - lịch sử nói riêng trong thời gian vừa qua? Cũng qua trường hợp của ông Tuấn Khanh trên đây, tôi thắc mắc không rõ đã có điều nào trong các văn bản pháp luật quy định chế tài về việc cá nhân - tổ chức đăng thông tin thất thiệt hoặc "phương hại đến lợi ích quốc gia" trên các phương tiện truyền thông nước ngoài hay chưa?

Tất nhiên trong thời đại thông tin bạt ngàn, dồn dập như muỗi rừng U Minh thế này thì việc các cơ quan chức năng có thể xử lý tất cả các bài báo, hành vi sai phạm của cá nhân tác giả và các tờ báo là chuyện bất khả thi. Nhưng hy vọng với "phát pháo lệnh" trong vụ Trí Thức Trẻ này, những người có trách nhiệm sẽ tích cực và mạnh tay hơn nữa trong việc lập lại kỷ cương, làm trong sạch nền báo chí truyền thông nước nhà. Bên cạnh đó, cũng hy vọng rằng các cơ quan chức năng cũng xem xét lại những vấn đề còn bất cập trong nghị định 159 và việc "cõng rắn cắn gà nhà" trên báo chí nước ngoài của một số người trong nước.
@Nguyễn Thanh Tùng

---

Phụ lục: Toàn văn nghị định 159/2013/NĐ-CP